و نجومى توانست ، مقام علمى خازنى را به او بازپس دهد . « 1 » ابو البركات بغدادى ( م بين 545 تا 560 ق ) هبة اللّه بن على ( الى ) بن ملكا ، بغدادى ، ملقب به اوحد الزمان و فيلسوف العراقين . از پزشكان و فيلسوفان بزرگ و آشنايان به نجوم و مؤلفان در اين‌باره است . تاريخ ولادت ابو البركات به‌درستى معلوم نيست ، همين اندازه مىدانيم كه در ناحيهء بلد - در نزديكى موصل - در خانواده‌اى يهودىتبار به دنيا آمد و در بغداد پرورش يافت و همان‌جا ماندگار شد ، ازاين‌رو او را بلدى و بغدادى ياد كرده‌اند . وى در طب و فلسفه چيره‌دست باتجربه ، برجسته و صاحب‌نظر بود و نوشته‌هاى متعددى از جمله « كتاب « المعتبر فى الحكمة » كه مشهورترين اثر فلسفى اوست از خود به يادگار گذاشت . امّا اثر او در هيئت و نجوم عبارت است از مقالة فى سبب ظهور الكواكب ليلا و اختفائها نهارا ، يعنى سبب پيدايى ستارگان در شب و ناپيدايى آنها در روز ، نيز رساله‌اى به نام « رؤية الكواكب فى اللّيل لا فى النّهار » يا « رؤية الكواكب بالليل لا بالنهار » در دست است كه رساله اوّل به خواجه نصير طوسى و رساله دوم را به ابن سينا نيز نسبت داده‌اند ، امّا چنان‌كه از آغاز اين نسخه‌ها برمىآيد ، رساله در پاسخ سلطان محمد ملكشاه سلجوقى نوشته شده و بنابراين انتساب آن به ابن

--> ( 1 ) . مجله تحقيقات اسلامى ، سال هشتم ، شماره 1 و 2 ، ص 199 و بعد ، نوشتهء محمد رضا صيّاد ، نشر بنياد دائرةالمعارف اسلامى ، 1372 ش .