على زمانى قمشه اى

373

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

رسمى ايران است . تقويم هجرى شمسى از هر لحاظ ، به‌جز در نام و تعداد شبانه‌روزهاى ماه‌ها ، همانند تقويم هجرى شمسى برجى است . نام ماه‌هاى اصطلاحى تقويم هجرى شمسى ، همنام با نام ماه‌هاى تقويم سلطانى با حذف صفت سلطانى است كه به ترتيب عبارتند از : فروردين ، ارديبهشت ، خرداد ، تير ، امرداد ، شهريور ، مهر ، آبان ، آذر ، دى ، بهمن و اسفند . شش ماه اوّل سال 31 شبانه‌روز ، پنج ماه بعد 30 روز و ماه اسفند در سال‌هاى عادى 29 شبانه‌روز و در سال‌هاى كبيسه 30 شبانه‌روز است . تقويم هجرى شمسى به‌جز مبدأ و تعداد شبانه‌روزهاى ماه‌ها ، اساسا شباهت زيادى به تقويم سلطانى دارد . تثبيت نوروز تقويم سلطانى بر نقطهء اعتدال بهارى و اتخاذ پايه‌هاى نجومى و طبيعى براى تقويم ايرانيان توسط خازنى و در عهد ملكشاه ، به‌عنوان يك اقدام علمى بىسابقه در تاريخ علم از اهميت خاصى برخوردار است . اهميتى كه سرانجام باعث شد ، دورهء پنجم مجلس شوراى ملى ايران ، پس از گذشت 849 سال شمسى ، اصول علمى تقويم هجرى شمسى را براساس تقويم سلطانى استوار نمايد و اين ميراث ارزشمند علمى را با اندك تصرفى ، مجددا مورد احيا ، تجديد و تصويب قانونى قرار دهد . تقويم هجرى شمسى از لحاظ نجومى و طبيعى ، بهترين و دقيق‌ترين تقويم جهان است . استاد سيد محمد محيط طباطبايى زواره‌اى ( 1281 - 1371 ش ) بزرگ‌ترين گاه‌شناس معاصر ، بيش از نيم قرن از عمر خويش را در راه پژوهش و تفحص پيرامون مسئلهء اصلاح تقويم و پايه‌گذارى تقويم‌هاى سلطانى و جلالى در عهد ملكشاه ، سپرى نمود و سرانجام با نكته‌يابىهاى ظريف به حل اين معماى پيچيده تاريخى و نجومى نايل شد و به‌علاوه با استناد به مدارك علمى و معتبر تاريخى