على زمانى قمشه اى
305
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
6 . رساله در كون و تكليف . 7 . رسالة فى الاحتيال ، معرفة مقدارى الذهب و الفضة فى جسم مركب منهما ، اين تأليف در كتابخانه گوته آلمان نگهدارى مىشود . 8 . رسالة مسمى بلوازم الامكنة ، كه دربارهء فصول و علت اختلاف هواى شهرها و اقاليم است . 9 . رباعيات عمر خيامى ، كه به شيوه و سبك او رباعيات فراوانى سروده شد و چه بسيارى از آنها را به خيام نسبت دادند درحالىكه از او نيست . رباعيات خيام به كرات در ايران و هند چاپ شده و به زبانهاى فراوان ، لاتين ، فرانسوى ، انگليسى ، آلمانى ، دانماركى ، روسى ترجمه شده و در اروپا انجمن عمر خيام تأسيس شد به نام « عمر خيام كلوپ » . گفتنى است نظريات عمر خيام براى اصلاح تقويم حتى از تقويم فعلى اروپا كه موسوم به تقويم گرىگورى است صحيحتر است ، زيرا تقويمگرى گورى در طول 2320 سال يك روز خطا مىكند ، ولى تقويم خيامى در 3770 سال يك روز خطا مىكند . « 1 » در خور ذكر است دانشمندانى كه در اصلاح تاريخ نقش برجسته داشتهاند و با قاعده يا قواعدى راهكار نشان دادهاند تا سالهاى عادى از كبيسه بازشناخته شوند ، يادآور شويم ، به كارگيرى اين قواعد بسيار باارزش و مفيد است و دريچهاى جديد از دانش نجوم ، اخترشناسى ، و تقويمنگارى را به روى ما خواهد گشود . كتاب سودمند و ممتع « تاريخ تاريخ در ايران » با كاوشى همهسويه زواياى فراوانى را باز كاويده و در اختيار خوانندگان قرار داده است ، در اين كتاب
--> ( 1 ) . لغتنامه دهخدا ، مادهء خيام و خيامى .