آنان مشهور است . مؤلف فوات الوفيات مىگويد : در اطراف شام رصدخانه‌اى به نام « بنيانىها » بنا شده بود . رصدخانه حاكمى تا ديرزمانى يگانه مرجع علماى هيئت بود ، ولى همين‌كه « خواجه نصير طوسى » در زمان هلاكوى مغول در « مراغه » در سال 657 هجرى رصدخانه تازه بنا كرد ، رصدخانه حاكمى از اعتبار افتاد زيرا رصدخانه مراغه ازهرجهت كامل‌تر بود و پول زيادى براى تكميل آن مصرف شد به قسمى كه در كتابخانه آن چهارصد هزار جلد كتاب جمع شده بود بعد از آن تيمور لنگ در سمرقند رصدخانه‌اى بنا كرد و در اصفهان و مصر و اندلس رصدخانه‌هاى دولتى و خصوصى و غيره تأسيس شد كه شرح و تفصيل آن به ما نرسيده و فقط اسمشان در پارهء كتب ذكر شده است . علم نجوم و اسلام در رصدخانه‌هاى مذكور ستاره‌شناسان اسلام زيج تنظيم مىكردند و حركت ستاره‌ها را تشخيص مىدادند . مفصل‌ترين زيج‌هاى آن زمان زيج الحاكم بوده كه به گفته ابن يونس چهار جلد مىشده است و مسلمانان پس از زيج‌هاى بغداد به آن زيج استناد مىكردند . زيج فزارى ، زيج خوارزمى ، زيج ابو حنيفه دينورى ( اصفهان ) ، زيج ابو معشر بلخى كه به طرز زيج ايرانيان تنظيم شده بود ، زيج ابو سمح غرناطى متوفى به سال 426 هجرى ، زيج ابو حماد اندلسى ، زيج ايلخانى خواجه نصير طوسى ، زيج ابن شاطر انصارى سال 777 هجرى و غيره از زيج‌هاى مشهور اسلامى مىباشد و غالب اشتباهات يونانيان به‌وسيله زيج‌ها تصحيح شده است . مسلمانان راه‌هاى تازه براى رصد پيدا كردند و آلت‌هاى بسيارى اختراع نمودند كه از آن جمله ذات السمت و ارتفاع و ذات الاوتار - و المشبهة بالمناطق