407 ق ) بود . ازسوىديگر سلطان محمود غزنوى به شكوه محفل دربار مأمون بن مأمون غبطه خورده براى مأمون اتمام حجتى فرستاد كه بىدرنگ همه دانشمندان برجسته آنجا را به غزنه بفرستد تا محمود دربار خود را به حضور آنان بيارايد ، دو فيلسوف ، ابن سينا و ابو سهل عيسى مسيحى به‌سوى غرب گريختند ، ابن سينا به اصفهان رفت و تا پايان عمر در خدمت علاء الدوله محمد كاكويه بود ، امّا بيرونى ، و ابو نصر عراق رياضىدان و ابو الخير خمّار پزشك به غزنه رفتند و به خدمت محمود درآمدند ( البتّه به روايتى به دستور محمود ابو نصر عراق در خوارزم به دار آويخته و بيرونى به غزنه برده شد ) ، بيرونى باقى عمر را كه بيش از سه دهه بود در خدمت محمود ، مسعود و مودود غزنوى و جانشينان آنان گذرانيد و پس از سال 442 ق درگذشت . بيرونى بخشى از ملازمت خود با محمود را به كسب اطلاعات دربارهء هند ، آموختن سانسكريت و زبان‌هاى هندى و حكمت و دانش‌هاى هندوان رايج در آن نواحى گذراند و شايد همراه او در يورش‌هاى غارتگرانه محمود به هند ، رفته باشد . بيرونى از اطلاعاتى كه در اين سال‌ها گرد آورده بود در كتاب مهمّ خود دربارهء هند ( تحقيق ما للهند ) كه تأليف آن در 421 ق و پس از مرگ محمود اتمام يافت ، استفاده كرده است ، اندك زمانى پيش از آن تأليف ديگر خود در رياضيات و نجوم به نام « كتاب التفهيم لاوائل صناعة التنجيم » را به پايان برده است ، و در اوايل سلطنت مسعود كتاب « القانون المسعودى فى الهيئة و النجوم » را در سال 421 ق به پايان برد . وى در دوره سلطنت مودود بن مسعود ( 432 - 440 ) كتاب الجماهير فى معرفة الجواهر در كانىشناسى را به انجام رساند ، و در اواخر عمر كه