ابو ريحان بيرونى ( 362 - 442 ق ) ابو ريحان ، محمد بن احمد ، دانشمند برجسته ايرانى در نيمه دوم قرن 4 ق / 10 م و اوايل قرن پنجم نويسنده‌اى جامع الاطراف ، و صاحب آثار پرشمارى در رياضيات ، نجوم ، داروشناسى ، كانىشناسى ، جغرافيا و هندشناسى بوده است . بنابراين هريك از بخش‌هاى زندگى ، مذهب ، رياضيات و نجوم ، داروشناسى ، كانىشناسى ، جغرافيا آراء و آثار فلسفى او قابل بحث است ، ولى ما در اينجا به برخى از آنها مىپردازيم . زندگى بيرونى بيرونى به سال 362 در بيرون ( حومه ) شهر كاث پايتخت خوارزمشاهيان افريغى به دنيا آمد و 25 سال نخست خود را در خوارزم گذراند ، در اين دوره از زندگى علوم مختلف ، فقه ، كلام ، صرف و نحو ، جغرافيا ، رياضيات ، ستاره‌شناسى ، پزشكى و جز اين‌ها را آموخت - در بخش آخر زندگى بيشتر شهرت او به‌عنوان منجم دربار غزنويان بود - پس از آن زادگاه خود را به قصد بخارا پايتخت سامانيان ترك گفت و در آنجا حمايت معنوى امير سامانى منصور دوم پسر نوح دوم ( 387 - 389 ) را كسب كرد بيرونى قبلا با ابن سينا در آنجا مكاتبه داشت . آن‌گاه به سال 388 به دربار امير زيارى طبرستان و گرگان قابوس بن وشمگير رفت و در آنجا نخستين اثر مهم خود « الآثار الباقية عن القرون الخالية » ( درباره گاه‌شمارى تاريخى و علمى ) خود را در حدود 390 ق نوشت ، بيرونى سرانجام آشكارا واقعيت زوال قطعى آل افريغ را پذيرفت و با آل مأمون ، كه دربارشان در گرگانج رو به رونق بود آشتى كرد و به مدت هفت سال به‌عنوان نديم ، رايزن و . . . در خدمت خوارزمشاه ابو العباس مأمون بن مأمون ( 399 -