آثار جوزجانى در موسيقى نگارش بخش موسيقى كتاب نجات ، و بخش موسيقى دانشنامه علايى ، اطلاع ابو عبيد جوزجانى را از مبانى علمى موسيقى دوران اسلامى ايران نشان مىدهد ، با آنكه نگارش‌هاى موسيقيايى ابو عبيد را ، همانند موسيقى ابن سينا و موسيقى نجات خلاصه‌اى از جوامع علم الموسيقى شفا شناخته‌اند ، و حتى موسيقى دانشنامه علايى را كه به فارسى است ترجمه‌اى از موسيقى نجات و در نتيجه خلاصه‌اى از موسيقى شفا پنداشته‌اند ، از مقايسه آنها با يكديگر مىتوان دريافت كه ابو عبيد در عين توجه به آثار استاد ، مانند هر مؤلف صاحب‌نظرى از اعمال ذوق و سليقهء خود غافل نبوده است ، به‌عنوان مثال بعضى از قسمت‌هاى موسيقى شفا را مانند مقدمه آنكه رنگ فلسفى و تا حدّى عبارت‌پردازى داشته ، در موسيقى نجات حذف كرده و در بسيارى از موارد ، غير از تلخيص در آنها تغييراتى نيز داده و عباراتى چه‌بسا شيواتر و رساتر به‌جاى آنها نهاده و گاهى پالايش كرده است . بخش موسيقى دانشنامه علايى با آنكه شباهت زيادى به موسيقى نجات دارد ، چون بر خلاف بخش موسيقى شفا و نجات ، به فارسى است و با توجه به كمبود اين‌گونه آثار ، مىتواند در حدّ خود ارزنده و شايان توجه باشد ، از ويژگىهاى موسيقى دانشنامه علايى بيان مفاهيم بنيادين موسيقى سنّتى و اصيل ايران در قالب الفاظ فارسى است كه در آن ميان معادل‌هاى فارسى اصطلاحات موسيقيايى كمال اهميت را دارد . « 1 »

--> ( 1 ) . برگرفته از دايرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 5 ، ص 700 ، ماده ابو عبيد جوزجانى .