على زمانى قمشه اى

210

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

مىپرداخت . پدرش او را نزد سبزىفروشى به نام محمود مسّاحى كه از حساب هندسى آگاه بود فرستاد و ابن سينا از وى اين فن را آموخت ، در اين هنگام دانشمندى به نام ابو عبد اللّه ، حسين بن ابراهيم طبرى ، ناتلى كه مدعى فلسفه‌دانى بود به بخارا آمد ، پدر ابن سينا وى را در خانهء خود جاى داد و ابن سينا نزد او به آموختن فلسفه پرداخت ، و قبل از او نزد اسماعيل زاهد فقه آموخته بود و به روش اعتراض فقيهان آشنا بود . ابن سينا نزد ناتلى نخست مدخل منطق ارسطو را فراگرفت ، امّا او را دربارهء دقايق اين دانش ناآگاه يافت ، ازاين‌رو به كتاب‌هاى منطق ارسطو و مطالعه شرح‌هاى ديگران بر آن‌ها پرداخت ، آن‌گاه اندكى از كتاب « عناصر يا اصول هندسه » اثر اقليدس را نزد ناتلى خواند و بقيّه را نزد خود خواند و آنها را حلّ كرد ، سپس كتاب معروف مجسطى بطلميوس را نزد ناتلى آغاز كرد و پس از خواندن مقدمات و رسيدن به شكل‌هاى هندسى آن ، ناتلى به او گفت كه بقيّه كتاب را خودش بخواند و مسائل و مشكلات آن را حلّ كند ، ابن سينا نزد خودش مسائل آن را حل كرد چنان‌كه بسيارى از مشكل‌ها را ناتلى نمىدانست مگر پس از آنكه ابن سينا آنها را براى وى توضيح مىداد . در اين هنگام ناتلى بخارا را به قصد گرگانج و رسيدن به دربار ابو على مأمون بن محمد خوارزمشاه ترك كرد ، امّا ابن سينا به خواندن و آموختن متون و شرح‌هاى كتاب‌هايى در طبيعيات و الهيات پرداخت تا به گفته خودش « درهاى دانش به رويش گشود شد » . وى سپس به دانش پزشكى روى آورد و به اندك زمانى در آن مبرّز شد ، چنان‌كه پزشكان برجسته نزد او آموختن پزشكى را آغاز كردند و خود او نيز به درمان بيماران مىپرداخت و تجربياتى بر او آشكار شد كه به گفته خودش