على زمانى قمشه اى
208
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
اشاره نموده ، و مبحث حساب انگشتى را از آن كتاب نقل كرده است ، وى در قسمت حساب اعداد گنگ ( اصمّ ) از كتاب 10 اصول اقليدس درباره اعداد گنگ و ريشههاى دوم استفاده كرده است . بغدادى در بخش خواص اعداد هنگام بحث درباره اعداد طبيعى ، زائد ، ناقص ، كامل و متحابّ به نتايج جالبى دست مىيابد ، از جمله اينكه ميان و عدد كاملى وجود ندارد و همه اعداد كامل به 6 يا 8 ختم مىشوند . همچنين در اين كتاب به اعداد متعادل برخورد مىكنيم كه تا چندى پيش در غرب ناشناخته بودند . اعداد متعادل به اعدادى گويند كه مجموع اجزاء آنها باهم برابر باشند مانند دو عدد « 159 » و « 559 » ، زيرا 57 - 53 + 3 + 1 - ( 159 ) و 57 - 43 + 13 + 1 - ( 559 ) . « 1 » ابو الحسن اهوازى ( م قبل از 440 ق ) احمد بن حسين ، رياضىدان و منجم ايرانى سده 4 و 5 و در برخى از نوشتهها متوفى قبل از 440 ق ، زادگاهش اهواز بوده است ، و از جزئيات زندگى وى اطلاعى در دست نيست ، نام او در برخى نسخههاى خطى شرح المقالة العاشرة لاقليدس ، اهوازى ضبط شده است . وى غير از عبد اللّه بن هلال اهوازى زنده در 165 ق است . بيرونى در آثار خويش چند بار از ابو الحسن اهوازى نام برده كه نشاندهنده اهميت كارهاى علمى اوست ، يك جا نيز به انتقاد از وى پرداخته و از
--> ( 1 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 12 ، ص 362 ، ماده بغدادى .