كتاب حماسه در اشعار است . 2 . رسالة فى نقض رسالة عيسى بن على فى ابطال احكام النجوم . 3 . « امتحان المنجمين » كه تقديم سيف الدوله حمدانى نمود . 4 . كتاب المدخل يا المسائل و الاختيارات . « 1 » ابن يونس صفدى ( 399 ه / 1009 م ) ابو الحسن ، على بن ابى سعيد عبد الرحمن بن احمد بن يونس ( صدفى ) صفدى رياضىدان و منجم بل از بزرگ‌ترين و اكابر علماى فلك و نجوم در مصر متولد شد ، پدرش عبد الرحمن بن احمد از علماى حديث و مشاهير علم تاريخ بوده است . ابن يونس شاهد فتح مصر توسط فاطميان و بناى شهر قاهره در 359 بود . آثار : مهم‌ترين اثر ابن يونس 1 . « الزيج الكبير الحاكمى » بود كه آن را در دوران خلافت « العزير باللّه » ( حك 365 - 386 ق ) شروع كرده و در زمان حكومت پسرش الحاكم بامر اللّه ( 386 - 411 ق ) به پايان رسيده است . اين اثر بااين‌كه فقط بخشى از آن به دست ما رسيده است ، يكى از مهم‌ترين منابع نجومى بشمار مىرود ، در اين اثر ابن يونس دربارهء رصدهايى كه توسط پيشينيان انجام يافته تحقيق كرده و بيشتر آنها را تصحيح نموده و اختلاف آنها را با رصدهاى زمان خود نشان داده است . ابن يونس چند روش ابتكارى براى تعيين عرض جغرافيايى مىدانسته است . « شوى » در 1920 م مقاله‌اى به زبان آلمانى با عنوان « فصل بيستم از الزّيج

--> ( 1 ) . لغت‌نامه دهخدا ، ابو الصقر ، تاريخ التنجيم عند العرب ، ص 232 ، القبيصى .