على زمانى قمشه اى
168
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
بزرگترين شاگردان او ، ابو مروان سليمان بن الناشى را مىتوان نام برد كه اغلب مآخذ ، زندگى ابن سمح را به نقل از گزارشهاى او آوردهاند . آثار علمى : ده اثر به ابن سمح نسبت داده شده كه نسخههايى از برخى از آنها در كتابخانههاى جهان مضبوط است . 1 ) المدخل الى الهندسه ، كه شرح و تفسير كتاب اقليدس است . 2 ) ثمار العدد ، معروف به المعاملات ، كتابى بزرگ در هندسه كه در آن از خواص خط مستقيم ، مقوّس و منحنى سخن گفته است . 3 و 4 ) دو كتاب در اسطرلاب ، يكى التعريف بصورة صنعة الاسطرلاب ( تعريف شكل ساختمان اسطرلاب ) در دو مقاله ، و ديگرى كتاب العمل بالاسطرلاب ( كاربرد اسطرلاب ) در صد و سى باب . 6 ) كتاب الزّيج ، ابن سمح اين كتاب را كه از تأليفات بسيار معتبر اوست براساس روش سندهند تدوين كرده است ، مقرى بر اين عقيده است كه در اين فن كتابى مانند زيج مسلّمة بن مجريطى و زيج ابن سمح تأليف نشده است . 7 ) كتابى راجع به نجوم كه فقط ترجمه آن به زبان اسپانيايى قديم در دست است ، و در آن فواصل نقاط اوج كواكب در سال 416 ق / 1025 م داده شده است . 8 ) الكافى فى الحساب الهوائي ، در چگونگى محاسبات ذهنى ارقام بزرگ در ده باب . 9 ) كتاب طبيعة العدد . 10 ) رماية الغرض و حماية الجوهر عن العرض . « 1 »
--> ( 1 ) . برگرفته از دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 3 ، ص 707 ماده ابن سمح .