حسن مرسلوند
401
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
« سفارت انگليس ، قلهك ، 9 شهريور 1320 سفارت اعليحضرت پادشاه انگلستان تعارفات خود را به وزارت امور خارجهء شاهنشاهى اظهار و محترما اشعار مىدارد كه نظر به حوادث و جريانات سريع چند روز گذشته كه در نتيجه كليهء طرقى كه آلمانها از آن مىتوانند از ايران خارج شوند بر روى آنها بسته شده دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان حالا مايلاند كه آلمانها به عوض اينكه توسط دولت شاهنشاهى ايران از اين كشور اخراج شوند به قواى انگليس يا سويت تسليم گردند . بنابراين جملهء 2 ( ب ) نامه كه وزير مختار اعليحضرت پادشاه انگلستان محترما در تاريخ 20 اوت ( 8 شهريور 1320 ) به جناب آقاى نخستوزير تسليم نمودند به قرار ذيل است : كليهء اتباع آلمانى به استثناى اعضاى حقيقى سفارت آلمان و چند نفر اشخاص فنى را كه در بنگاههاى مخابرات يا نظامى نباشند به قواى انگليس يا سويت تحويل و صورت آلمانيهاى مزبور كه با موافقت سفارتخانههاى انگليس و سويت تنظيم مىشود به ميسيونهاى مزبور تسليم كنند . » از آن روز تاكنون دولت ايران از لحاظ اينكه اين تقاضاى دولت انگليس مبتنى بر اينكه آلمانها به جاى اخراج شدن ، به قواى شوروى و انگليس تسليم شوند ، خوش آيند نبود در جلسات متعدد با دلايل زياد كه ذكر آنها در اينجا زايد است سعى كرد نمايندگان دولتين از اين موضوع صرف نظر نمايند ولى هنوز موفقيت در اين كار حاصل نشده است . در 14 شهريورماه نمايندگان دولتين به وزارت امور خارجه آمده به دلايلى كه در يادداشت بعدى آنها مذكور است تقاضا نمودند سفارتخانههاى آلمان و ايتاليا و مجار و رومانى و همچنين اتباع دول ايتاليا و مجار و رومانى ايران را ترك كنند . فرداى آن روز يعنى در 15 شهريورماه به وزارت امور خارجه آمده جواب يادداشت دولت ايران را همراه آوردند كه متن آنها خوانده مىشود : « 15 شهريورماه 1320 ، جناب آقاى سهيلى وزير امور خارجهء شاهنشاهى ، تهران ، آقاى وزير . در پاسخ نامهء جنابعالى ، شمارهء 3615 ، مورخهء 10 شهريور جارى ( اول سپتامبر ) ، محترما مراتب ذيل را به استحضار خاطر آن جناب مىرسانم . در عرض چند روز گذشته اوضاع محلى به نحوى تغيير يافته كه در زمانى كه دولت متبوعهء دوستدار تصميماتى را كه نامهء اينجانب مورخ 20 اوت ( 8 شهريور ) بر آن مبتنى بود تنظيم نمودند پيشبينى نگرديده بود . از لحاظ اينكه تصفيهء امر جهت دولت ايران آسانتر گردد قواى متحدين شهر تهران را اشغال ننمودند ليكن سفارتخانههاى دول محور اين خوددارى را فقط علامت ضعف پنداشته و از آزادى كه از اين رهگذر جهت آنها پيش آمده بود استفاده نموده به وسيلهء هجو و تنقيد دولتين اعليحضرت پادشاه انگلستان و اتحاد جماهير شوروى و تخديش اذهان عمومى توسط تبليغات محلى در راديو آلمان و ايتاليا موجب زحمت و اشكال دولت ايران را فراهم نمودهاند . بنابراين دولت اعليحضرت