حسن مرسلوند
348
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
پيوست . روزنامهء بيستون را به راه انداخت و نيروهاى بيگانهء اشغالگر را به باد ناسزا گرفت . در كرمانشاه بين او و گردانندگان حكومت موقت ايران اختلاف و درگيرى پيش آمد ، بهطورى كه چندبار از زندان گريخت و به ميان ايل سنجابى و قلخانى رفت و در كنار آنان به نبرد با بيگانگان پرداخت . گفته مىشود كه او در توطئهاى عليه نظام السلطنهء ما فى رئيس حكومت موقت ايران دست داشته است . توطئهكنندگان خيال داشتند كه نظام السلطنه را كشته ، حيدر خان عمو اوغلى را به جاى او به رياست حكومت موقت برگزينند . لاهوتى نزديك به سه سال در ميان ايلات به سر برد و بعد هنگامى كه انگليسها خاك سنجابى را بمباران كردند ، به همراه سردار مقتدر به خاك عثمانى عقبنشينى كرد و باز در اسلامبول ساكن شد . مجلهء پارس را در آن شهر چاپ و منتشر كرد و پس از مدّتى باز راهى ايران شد . از راه ساوجبلاغ به تبريز رفت و در خانهء حاج مخبر السلطنهء هدايت حكمران آذربايجان بست نشست و از دولت تقاضاى بخشودگى كرد . با كمك مخبر السلطنه از مجازات رهايى يافت و در سال 1300 خورشيدى با درجهء ياورى ( سرگردى ) به كار در ادارهء ژاندارمرى گمارده شد . ابتدا فرماندهء گروهان و پس از چندى رئيس ژاندارمرى تبريز شد . چندى نگذشت كه پيروان شكستخوردهء قيام شيخ محمد خيابانى و ژاندارمهاى دلسرد و دموكراتهاى افسرده و سوسيال دمكراتهاى ناخشنود با گروهى از آزادىخواهان و ميهندوستان ايرانى به گرد هم جمع شده و تصميم به كودتا گرفتند . پيشگامان كودتا سه تن از افسران ميهندوست به نامهاى سلطان تورج ميرزا ، سلطان ميرزا على اكبر خان و سلطان عبد الصمد خان بودند كه مىخواستند تبريز را بگيرند و آنگاه با نيروى آماده بهسوى تهران رهسپار شوند و كار كودتاگران ( سوم اسفند 1299 ) را بسازند . برگزاركنندگان كودتا به انديشهء برگزيدن يك فرمانده افتادند و پس از كنكاشى كه باهم كردند ، لاهوتى را براى اين كار برگزيدند و چگونگى را با او در ميان گذاشتند و لاهوتى هم پيشنهاد آنان را پذيرفت . لاهوتى كه در اين هنگام در بندر شرفخانه به سر مىبرد با ششصد ژاندارم ، در شب يكم بهمنماه 1300 خورشيدى دست به كار شد . ابتدا ماژور محمود خان پولادين فرماندهء ژاندارمهاى اعزامى از مركز و سرهنگ شهاب همكار او و حاكم و رئيس پست و تلگراف