حسن مرسلوند

138

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

فيروز ، فيروز ميرزا [ نصرت الدوله ] فيروز ميرزا نصرت الدوله فرزند عبد الحسين ميرزا فرمانفرما ، فرزند فيروز ميرزا ، فرزند عباس ميرزا نايب‌السلطنه در حدود سال 1258 خورشيدى 31 در تبريز متولد شد . مادرش عزت الدوله دختر مظفر الدّين شاه قاجار و او دختر ام خاقان و او نيز دختر ميرزا تقى خان اميركبير صدر اعظم برجستهء ايران بود . تحصيلات مقدماتى را نزد معلمين سرخانه فرا گرفت و زبان فرانسه را نيز آموخت . پدرش عبد الحسين ميرزا فرمانفرما هرچند كه داماد مظفر الدّين شاه بود ، در سال 1315 قمرى به امر شاه به عراق تبعيد شد و از همان‌جا دو پسرش فيروز ميرزا و عباس ميرزا را براى تحصيل به بيروت فرستاد . فيروز ميرزا پس از هفت سال تحصيل در بيروت و ياد گرفتن كامل زبان فرانسه به تهران آمد و در سال 1323 قمرى به نيابت حكومت كرمان منصوب شد . رفتار و كردار سياسى نصرت الدوله در كرمان بسيار بد و ناشايست بود ، به طورى كه سبب رنجش و شكايت مردم كرمان شد 32 . بالاخره اين نارضايتىها سبب شد كه مردم تظاهرات نمودند و به طرف مقرّ حكومتى نصرت الدوله رفتند تا خواسته‌هاى خود را به گوش او برسانند ؛ اما نصرت الدوله دستور سركوب تظاهركنندگان را صادر كرد و عده‌اى به ضرب گلوله كشته و زخمى شدند 33 . سرانجام دولت مشروطه نصرت الدوله را عزل كرد و مورد بازخواست قرار داد . با پيشرفت كار آزادىخواهان و فرار محمد على شاه قاجار ، در همه جا موج نفرت و انزجار مردم عليه نصرت الدوله بالا گرفت . مردم از مجلس مشروطه خواستند كه قاتل مردم كرمان كيفر ببيند . نصرت الدوله در انظار عمومى در صف مستبدين پرسابقه و معروف قرار گرفته بود . بنابراين از بيم گزند و آسيب به اروپا رفت تا هم از خطر جسته باشد و هم تحصيلات خود را دنبال كند . فيروز ميرزا در پاريس وارد دانشكدهء حقوق شد و پس از فارغ التحصيل شدن از اين دانشكده ، چندى نيز در انگلستان به مطالعه پرداخت . نصرت الدوله پس از بازگشت به ايران ،