حسن مرسلوند

66

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

همراه مهاجرين ، تهران را ترك گفت . هنگامى كه مهاجرين در كرمانشاه حكومت مستقل موقّتى خود را به رياست نظام السلطنه ما فى تشكيل دادند ، وزير داخلهء اين حكومت در تبعيد بود . پس از تصرف غرب كشور توسط ارتش روسيه ، به استانبول و حلب رفت و تا سال 1338 قمرى به كشور باز نگشت . سميعى در كابينهء فتح الله اكبر سپهدار رشتى ، كه در پنجم آبان‌ماه 1299 تشكيل شد ، معاون رئيس الوزراء بود و در همين سمت بود كه از طرف دولت و دربار مأمور شد تا جلوى حركت كودتاچيان سوم اسفند 1299 را بگيرد ، ولى موفق نشد و توسط كودتاچيان مدتى بازداشت شد . 3 پس از كودتاى اسفند 1299 ، اديب السلطنهء سميعى به مناصب بالاتر ترقى كرد . در كابينهء اوّل قوام السلطنه كه در 14 خرداد 1300 تشكيل شد ، وزير فوائد عامّه و تجارت شد و همين سمت را در كابينهء مشير الدوله كه در سوم بهمن‌ماه 1300 تشكيل شد ، حفظ كرد . در اسفندماه 1301 در كابينهء مستوفى الممالك به كفالت وزارت داخله منصوب شد كه در اثر فشارهاى مخالفين دولت در مجلس و كشور كه بىارتباط با تحريكات سردار سپه نبود ، در ارديبهشت‌ماه 1302 مجبور به استعفا شد . در سال 1304 ، هنگامى كه مجلس مؤسسان به منظور تفويض سلطنت به خاندان پهلوى و تغيير پاره‌اى از مواد قانون اساسى تشكيل شد ، او نيز به نمايندگى اين مجلس برگزيده شد و به سلطنت پهلوى رأى داد . در هفتم شهريورماه سال 1303 خورشيدى به عنوان وزير عدليّه وارد كابينهء سردار سپه شد و پس از آن چند بار به حكومت تهران رسيد . در كابينهء 10 خرداد 1306 مخبر السلطنة وزير داخله شد و پس از آن به جاى عبد الحسين تيمور تاش - وزير مقتدر دربار پهلوى - رئيس تشريفات دربار شد و در حقيقت وظايف وزير دربار را انجام داد . اديب السلطنهء سميعى از سال 1319 تا 1321 سفير ايران در افغانستان بود و سپس در كابينهء على سهيلى كه در 28 بهمن 1321 تشكيل شد ، وزير مشاور و از 19 تير 1322 وزير كشور شد و تا 9 / 6 / 1322 در اين سمت بود . اديب السلطنه همان‌طور كه مورد اعتماد رضا شاه بود ، مورد اعتماد محمد رضا پهلوى ( مخلوع در بهمن 1357 ) نيز بود و از سال 1325 خورشيدى ، در سمت رياست دربار پهلوى دوم به خدمت پرداخت . اديب السلطنهء