قاضى ( 1376 - 1292 ) محمّد قاضى ، مترجم زبردست و نويسندهء نامدار و شاعر توانا ، در سال 1292 هجرى شمسى در شهر مهاباد ( ساوجبلاغ مكرى ) در خانواده معروف و خوشنام قدم به عرصهء حيات گذاشت . پدرش عبد الخالق قاضى ، امام جمعهء مهاباد بود و در ميان مردم از محبوبيّت و احترام خاصّى برخوردار بود . محمّد قاضى هفت‌ساله بود كه پدرش بدرود حيات گفت و مادرش پس از كوتاه مدّتى به ازدواج محمود بيك كيخسروى ، يكى از خوانين فيض اللّه بيكى سقّز ، درآمد و به ناچار سرپرستى او و خواهرش به مادرشوهرش ( فيروزه خانم ) كه در قريهء سريل‌آباد سكونت داشت ، واگذار گرديد . محمّد قاضى پس از اقامت كوتاهى در آن قريه به نزد عمويش شيخ احمد قاضى رفت ، آن‌گاه به روستاى چاغرلو به نزد مادرش و ناپدرىاش آمد . در نه‌سالگى به مهاباد فرستاده شد و تحت سرپرستى قاضى على ، پدر قاضى محمّد معروف ، قرار گرفت و به مدرسه اعزام شد و دورهء ابتدايى را در سال 1307 در پانزده‌سالگى به پايان رسانيد . چون در آن زمان در مهاباد دبيرستان وجود نداشت ، حدود يك سال بىكار ماند ، در اين هنگام شخصى به نام عبد الرّحمن گيو ، از كردهاى عراق كه ساكن مهاباد شده بود و با زبان فرانسه آشنايى داشت ، نزد او به يادگيرى زبان فرانسه پرداخت و با استعدادى كه در اين زمينه از خود نشان داد به سرعت پيشرفت كرد و همين امر سبب