دكتر عقيقى بخشايشي

99

طبقات مفسران شيعه ( فارسي )

من مىباشند ، ولى يك كتاب است كه هميشه مونس من است و هروقت خسته مىشوم و مىخواهم درهايى از معانى و كمال به روى من باز شود ، آن را مطالعه مىكنم و از مطالعهء مكرّر آن خسته و ملول نمىشوم . اين كتاب ، قرآن ، كتاب آسمانى مسلمين است . . . . » « 1 » 21 . لورد هيدلى نويسنده انگليسى : « قرآن بزرگترين فضيلت و تقوى و نيكوكارى را به برادران مسلم و پيروان اسلام مىآموزد در اين موضوع پاى حقيقت و عدالت را سخت بالا گرفته و مىگويد مبادا نفرت و خصومت شما اى گروندگان به اسلام نسبت به تقوى از اجراى عدالت و انصاف بازتان دارد سعى كنيد عدل را در هر نقطه و دربارهء هركس كه باشد مراعات كنيد . در قرآن مكرّر از توحيد سخن مىراند ظاهرا چنين فهميده مىشود كه خداوند گذشته از توحيد خلقت ، تساوى مردمان را به بشر تعليم مىدهد ، اجتماع كنونى ( سوسياليزم يا كمونيزم و دموكراسى » كه امروزه ضمانت زندگى بشر را عهده‌دار شده‌اند عموما از اين قانون و مساوات و تعميم او سرچشمه گرفته‌اند بنازم به عظمت قرآن و قوانين متين و بىنظير او . » « 2 » 22 . ژول لابوم خاورشناس فرانسوى : « اى مردم در قرآن دقّت كنيد تا حقايق آن بر شما آشكار شود اين همه علوم و فنون كه اعراب كسب كرده‌اند ، اين همه كاخ دانش و بينش كه اعراب وحشى ، بنياد نموده‌اند ، اساس و شالودهء آن را قرآن ريخته است سپس مسلمين بالا برده‌اند و آنگهى اين‌ها همه ، نهرى بيش از آن‌همه انهار بزرگ قرآن نمىباشند . . . . » « 3 » 23 . دكتر پطروشفكى مورخ روسى : « قرآن تعليمات و احكام و مواعظ و سخنانى است كه محمّد ( ص ) در زمانهاى مختلف به پيروان خويش از طريق وحى كه از طرف خداوند در حالت خاص به‌وسيله روح القدس يا جبرئيل بر وى نازل شده بود ابلاغ كرد . آيات قرآن توسط مؤمنان ، بر برگهاى خرما و قطعات استخوان و ندرتا بر پوست حيوانى ، نوشته مىشد ولى بيشتر آن را از بر مىكردند صحابهء پرشور نيز قرآن را از بر كرده و حافظ آن بودند . قرآن براى مسلمانان كتابى است مقدّس و پايهء دين ايشان است و همان مقامى را دارد كه تورات در نظر يهوديان و انجيل در نظر مسيحيان دارد . از نظر مسلمانان مؤمن ، قرآن بر خلاف آنچه دانشمندان اروپايى مىپندارند تأليف و پديدآوردهء محمّد پيامبر ( ص ) نبوده است بلكه سخنان اصيل ( وحى ) خداوند است . » « 4 » 24 . ولز ، دانشمند و مورّخ انگليسى ( 1946 - 1866 ) : « اما كتاب چهارم كه مهم‌ترين كتاب دنيا مىباشد قرآن است زيرا اين كتاب آسمانى است كه در دنيا تأثير گذارد نظير آن را هيچ كتابى به خود نديده است ، قرآن كتاب علمى ، دينى ، اجتماعى ، تهذيبى ، اخلاقى و تاريخى است مقرّرات و قوانين و احكام آن با اصول و قوانين و مقرّرات دنياى امروز تطبيق مىكند و براى هميشه قابل پيروى و عمل است هركس بخواهد دينى را اختيار كند كه سير آن با تمدّن بشر پيشرفت داشته باشد بايد دين اسلام را اختيار نمايد و اگر خواهد كه معنى اين دين را بيابد به قرآن مراجعه كند . قرآن بهترين راهنماى يك عقيده قلبى دينى و توحيدى و اخلاق فاضله است . در قرآن بهترين عبارات و عالىترين جملات نازل گرديده است . اسلوب فصاحت و بلاغت آن به حدّى زيباست كه عقول فرزانگان را حيران ساخته است . قرآن كتابى است ابدى و جهانى . » « 5 »

--> ( 1 ) اسلام در ايران ، ترجمه كريم كشاورز ، ص 109 . ( 2 ) درسهائى از مكتب اسلام به قلم جمعى از نويسندگان حوزه علميّه قم ، سال 13 ، شماره 1 . ( 3 ) قرآن و ديگران تأليف سيد على صداقت ص 28 . ( 4 ) مجلة العالم منتشره در انگلستان ، شماره 224 . ( 5 ) تاريخ تمدّن ، ويل دورانت ، ج 11 ، ص 52 و 53 چاپ اوّل .