25 . سديو مستشرق فرانسوى ( 1893 - 1817 ) : « قرآن از آداب و حكمتها و تعليم و تربيت و پند و اندرز و آموزش و پرورش و هزاران امور ضرورى ديگر چيزى فروگذار نكرده است همه را گفته است ولى چه گفته‌اى كه نه باارزش توان برابر و نه با ارزش توان سنجيد . غرض او از اين گفتار هدايت مردم ، نشان دادن راه حق و طريق صواب بوده است از اصول پاكيزگى و نظافت در اين گلچين الهى چيزى ناگفته نمانده است و تمام مبادى و اصول اديان پيشين در آن ديده مىشود . » « 1 » 26 . پرفسور آرتور آربرى انگليسى : ( مترجم معروف قرآن ) : « اين اعتقاد راسخ را پذيرفته‌ايم كه قرآن غير قابل ترجمه است . . . در اين كوشش كه من براى تكميل و بهبود كار گذشتگانم انجام داده‌ام و براى تهيهء چيزى كه شايد بعنوان يك انعكاس و لو بسيار ضعيف از متن فوق‌العاده بليغ قرآن پذيرفته شود من زحمتها كشيدم تا اوزان بسيار متنوّع آن را كه گذشته از خود موضوع اين ادعاى غير قابل انكار قرآن را تائيد مىكند كه بزرگترين شاهكار ادبى نوع بشر است . و به قول پيكتال در ترجمهء قرآنش آن آهنگ غير قابل تقليد كه تنها اصواتش انسان را به گريه و جذبه مىكشاند تقريبا بطور كلّى ، مورد غفلت مترجمان گذشته قرار گرفته است . » « 2 » 27 . ويل دورانت مورخ معروف معاصر : « در قرآن چنان كه در « تلمود » است قانون و اخلاق يكى است ، رفتار دينى در قرآن ، شامل رفتار دنيوى نيز هست و همهء امور آن از جانب خدا به‌وسيلهء وحى آمده است . قرآن شامل مقرّراتى در خصوص ادب و تندرستى و ازدواج و طلاق و رفتار با فرزند و برده و حيوان و تجارت و سياست و ربا و دين و عقود و وصايا و امور صناعت و مال و جريمه و مجازات و جنگ و صلح است . . . مدّت 14 قرن قرآن در حافظهء اطفال مسلمان محفوظ مانده و خاطرشان را تحريك كرده اخلاقشان را فرم داده و قريحهء صدها ميليون مردم را صيقلى زده است . قرآن در جانهاى ساده ، عقايدى آسان و دور از ابهام پديد مىآورد كه از رسوم و تشريفات ناروا و از قيد مراسم بت‌پرستى و كاهنى آزاد است و ترقّى اخلاق و فرهنگ مسلمانان به بركت آن انجام گرفته ، و اصول نظم اجتماعى و وحدت اجتماعى و وحدت جمعى را در ميان آنان استوار كرده است و به پيروى مقرّرات بهداشتى ترغيبشان كرده و عقولشان را از بسيارى اوهام و خرافات و از ظلم و خشونت ، رهايى داده است . » « 3 » 28 . مهاتما گاندى ( رهبر فقيد هندوستان ) : « از راه آموختن دانش قرآن هركسى به اسرار وحى و حكمتهاى دين بدون داشتن خصوصيات مصنوعى نائل مىشود . در قرآن چيزى ديده نمىشود كه اعمال زور را جهت برگرداندن مذهب اشخاص ، تجويز كرده باشد ، اين كتاب مقدّس به ساده‌ترين وضع ممكن مىگويد عنف و اكراه در دين وجود ندارد . » « 4 » 29 . رودويل نويسندهء انگليسى : « اروپا نبايد فراموش كند كه مديون قرآن محمّدى است ، زيرا قرآن بود كه آفتاب علم و دانش را در اروپا روشن نمود . » « 5 » 30 . مرمادوك ( محقّق و مترجم انگليسى قرآن ) : « آيات و كلمات قرآن در قلب و زبان ما جريان گرفته و با گوشت و خون و استخوان ما و آنچه در وجود ماست درآميخته است . » « 6 » 31 . لادين كوبولد انگليسى : « تأثير قرآن در پيشرفت عرب و ايجاد تمدّن بزرگ قانون ، قابل انكار نيست . قرآن عربها را به جهانگردى وادار نمود به آنها نيرو و توانائى الهى بخشيد ، تا توانستند به سهولت

--> ( 1 ) اسلام‌شناسى غرب ص 26 - 28 . ( 2 ) تفسير نوين تأليف استاد محمد تقى شريعتى ص 116 . ( 3 ) تاريخ تمدّن ويل دورانت ج 11 ، ص 54 چاپ اوّل . ( 4 ) كتاب آسمانى كدام است ؟ ص 184 . ( 5 ) حقيقت در نظر ديگران ص 36 . ( 6 ) تاريخ قرآن ص 145 .