ثانيا : مردم از راه ترجمه ، جلال و شكوه قرآن را مىيابند و به تفكّر و تدبّر در آيات نورانى مىپردازند ، شبهات معاندان در اثر انتشار ترجمه پاسخ داده مىشود ، ازاين‌رو ترجمهء قرآن توسّط افراد عالم و فاضل به زبانهاى زندهء دنيا ضرورت پيدا مىكند ، چون بعثت رسول اكرم ( ص ) بر همهء مردم جهان اعمّ از عرب و عجم و سفيد و سياه و شرقى و غربى بوده است . خداوند متعال خالق كون و مكان و عرش و فرش مىباشد و شريعت او نيز همگانى و جهانى است و اختصاص به ملّت و جمعيّت خاصّ و واحدى ندارد و قرآن مجيد هم همگانى و بين المللى مىباشد . 6 . سير تاريخى ترجمه قرآن : ترجمهء قرآن مجيد به زبانهاى ديگر جهان ، از صدر اسلام جريان داشته است ، چون آئين اسلام دائم در تحوّل و پيشرفت و گسترش بوده است و ازسوىديگر همگان عربى زبان نبودند ، طبيعى است آنان دستورهاى دينى خود را با زبان و لغت خود ، تهيّه و أخذ مىنمودند و با لغت و لهجهء خود ضبط مىكردند و به مناطق خويش منتقل مىساختند البتّه وجوب قرائت نماز به عربى و وجوب رعايت احتياط در اجراى صيغهء عقد به زبان عربى يك امر استثنائى مىباشد و قبلا گذشت كه سلمان فارسى بسم اللّه الرحمن الرحيم را به نام يزدان بخشنده ترجمه كرده است كه در نماز مىخواند تا آنكه توانست عربى را كاملا فرا بگيرد ؛ و در مناهل العرفان زرقانى آمده است كه او ترجمه حمد را بر پيامبر اسلام ( ص ) ارائه و عرضه نمود . با انتشار اسلام در مناطق وسيعى از جهان ، قرآن به زبانهاى ديگر نيز ، ترجمه گرديد . بسيار طبيعى است كه وقتى اسلام وارد مصر ، شام ، فلسطين ، ايران ، هندوستان ، اندلس ، مغرب ، فرانسه و اروپا و ديگر مناطق جهان مىگشت ، آنان همگى زبان عربى نمىدانستند ، هرچند زبان عربى نوعا زبان ادارى و حكومتى آنان بود ، ولى اين قرآن بود كه به زبانهاى محلى و لهجه‌هاى بومى و نژادى ترجمه و انتقال مىيافت و هركس با زبان محلّى خود ، به احكام و مسائل شرعى و وظايف دينى خود آشنا مىگشت ، ازاين‌رو ترجمه‌هاى متنوّع و متعدّدى از قرآن به وجود آمد كه ضرورت دارد در دائرةالمعارف‌ها و دواوين و موسوعه‌ها جستجو گردد . « 1 » اكنون براى آشنايى بيشتر با سير ترجمهء قرآن به زبانهاى خارجى به‌ويژه انگليسى ، آلمانى ، فرانسه ، اسپانيولى و ژاپنى ، مقاله‌اى را كه يكى از مجلات معروف در اين‌باره دارد ، عينا بياوريم تا بهتر در جريان كار ترجمه قرار گرفته باشيم . * نگرشى به ترجمه‌هاى قرآن در غرب مجلّه العالم « 2 » ( كه هنوز هر هفته در لندن از سوى محافل اسلامى انتشار مىيابد ) در شمارهء اخير خود تحت عنوان « غرب و قرآن » مقالهء مبسوطى را درج كرده است كه ما مناسب ديديم مطالب مورد لزوم را از آن استخراج و در اختيار پژوهندگان محترم قرار دهيم . نويسندهء مقاله به نام حقيقى يا استعارى وحيد قاجا مىباشد ، او مىنويسد : « در جهان غرب تاكنون تعدادى از ترجمه‌هاى

--> ( 1 ) امروز قرآن به بيش از 120 بار به 35 زبان مختلف غير عربى ترجمه شده است كه برخى از آن ترجمه‌ها مانند ترجمه جورج سيل انگليسى تاكنون بيش از 34 بار به چاپ رسيده است . ( تاريخ قرآن ، راميار ، ص 645 ، چاپ اميركبير ) ترجمه‌هاى شرقى شامل زبانهاى فارسى ، تركى ، اردو ، سيچرتى ، پشتو ، پنجابى ، بنگالى ، عبرى ، آذرى و ترجمه‌هاى غربى شامل : انگليسى ، فرانسه ، آلمانى ، ايتاليايى ، اسپانيولى . . . مىباشد . ( 2 ) مجلة العالم ، شماره 120 ، مورخ 12 تشرين دوم 1988 مطابق ربيع الثانى 1406 هجرى .