دكتر عقيقى بخشايشي

29

طبقات مفسران شيعه ( فارسي )

سخن آغازين صبح‌خيزى و سعادت‌طلبى چون حافظ * هرچه كردم ، همه از دولت « قرآن » كردم حافظ * آستان رفيع قرآن كتاب حاضر سير و كوششى است بسيار ناچيز در اعماق پرفرازونشيب تاريخ شكوهمند سير تفسيرى قرآن ، و تلاشى است بس حقير در جستجوى درر و لئالى گمشدهء قرآن ، از نخستين عهد رسالت و از طليعهء طلوع فجر صادق اسلام و نزول آيات نورانى آن ، هدف ما ، بوسه زدن بر آستان رفيع قرآن و عروج بر شاخسار بلند و پرثمر آن ، در ادوار و اطوار مختلف و پيگيرى زحمات و كوششهاى مفسّران نامدار قرآن ، در طول قرون و اعصار و تعقيب فعّاليّت آنانى است كه در شناخت اين گنجينهء نفيس و ميراث ارزشمند الهى ، تاكنون بذل عنايت كرده و صرف وقت نموده‌اند تا اثرى از خود در زمينهء قرآن به تاريخ كتابت بسپارند . ما جزم و يقين داريم كه تلاش يك فرد در معرّفى آن‌همه آثار گرانبها و آن‌همه مفاهيم بلند و حقايق تابناك قرآنى ، و حفظ و ضبط آن‌همه انوار هدايت و سعادت ، بسيار كمرنگ و نارسا و ناقص خواهد بود ، ولى چه بايد كرد ؟ هرچه هست ، ران ملخى است به آستان رفيع سليمانى ، و ابراز عشقى است به ميراث ارزشمند و پرارج اسلام ، و اظهار علاقه‌اى است به نتيجه تلاشهاى تمام پيامبران بزرگوار تاريخ ، به‌ويژه آخرين آنان ، پيامبر والاقدر اسلام ( ص ) [ كه درود خدا بر همهء آنان باد ! ] هدف ما ، گردآورى انديشه‌ها و آراء مختلف و متنوعى است كه در راه قرآن و به پاى قرآن انجام پذيرفته است تا در مسير هدايت و روشنگرى اين كتاب نور و رحمت و صحيفهء قدس و معرفت ، بهره و نور كسب كند و درّها و صدفهاى پرارزش اين اقيانوس ناپيدا كرانه را استخراج و استكشاف ، و انديشه‌هاى بشرى را در هدايت‌جويى ، به تموّج و تحرّك وادارد . هدف ما ترتيب نمايشگاهى است كه به توان مجموع تفاسير شيعه را به اجمال در آن ، مشاهده نمود و به تماشاى كلّ آنها نشست و ارتباط عصر كنونى را تا طلوع فجر صادق رسالت ، در يك بازديد كوتاه ديدار ، و مشام جان را از عطرهاى روح‌پرور آن روزگاران ، عطرآگين ساخت . * روش ما پيشينيان ما - كه رحمت و رضوان خدا بر همهء آنان