عزيز دولت آبادى

602

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )

قوسى تبريزى از دانشمندان و سخنوران قرن يازدهم هجرى قمرى است . نصرآبادى در تذكرهء خود ( 1083 - 1090 ) مىنويسد : به جهت تحصيل علوم به اصفهان آمده به خدمت علامى آقا حسين به مباحثه مشغول شد . خالى از شعورى نبود و شكستگى كه در طبع داشت بظاهرش اثر نموده خيلى خم به قدش رسيده چنان كه خود گويد : نيست از ضعف سرم گر به قدم پيوسته است * اين كمان را دوسر از زور بهم پيوسته است نسخه‌هايى از ديوان قوسى به نشانه‌هاى زير در كتابخانه‌ها موجود است : كتابخانهء ملك به شماره 5604 نستعليق 1117 در متن و سپس به خط تازه‌ترى از على محمد مورخ 1173 در هامش . غزليات و شعرهايى ديگر به فارسى و تركى است . پاكستان ، دانشگاه پنجاب به شماره 165 PI VI 699 ( 572 ف ) : نستعليق 10 دسامبر 1882 م . آغاز : اى قطره‌يى ز چشمهء فيض تو جان ما ( فهرست نسخه‌هاى خطى ج 3 ، ص 2488 ) مرحوم تربيت هم مىنويسد ديوان مفصلى از وى قريب به 6 هزار بيت در دو قسمت پارسى و تركى نزد نگارنده هست . صايب در بياض خود چند بيت از او انتخاب و نقل كرده است از آن جمله است : حق‌جوى را ز دير و حرم مدعا يكى است * هرچند كز دو دست برآيد صدا يكى است در تذكرهء نصرآبادى اين ابيات به نام او نقل شده است : تا در آغوش خيال است آن قد رعنا مرا * آستان از دور بوسد عالم بالا مرا