أحمد گلچين معانى
3
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي )
[ ع ] عارف الآثار تأليف خواجه محمد عارف بقائى بخارى در اواخر قرن دهم ملا عبد الباقى نهاوندى كه از تذكرهنويسان همزمان وى بوده در مآثر رحيمى ( 3 : 1465 ) در ترجمهء خواجه عارف بقائى چنين مىنويسد : « در عارف الآثار كه از مصنفات اوست گويد كه تولد من در بخارا واقع شده و از شاگردان ملا مشفقى بخارىام ، و مدتها در ماوراءالنهر در ملازمت سلاطين اوزبكيهء آنجا مىبودم . و در ولايت اوريسه و بنگاله مىبوده ، و از آنجا بدار الخلافه آگره آمده ، تذكرهء خود را كه عارف الآثار نام نهاده در دارالخلافهء آگره نوشته . . . » براى اطلاع بيشتر ر ك : مجمع الفضلاى بقائى در همين كتاب . عرفات العاشقين و عرصات العارفين تأليف تقى الدّين محمد اوحدى حسينى دقاقى بليانى اصفهانى در 1022 - 1024 ه ق تذكرهء عموميست مشتمل بر تراجم احوال و منتخبات اشعار سههزار و سيصد و اند شاعر قديم و جديد از آغاز شعر فارسى تا زمان تأليف به ترتيب حروف در بيست و هشت عرصه كه هر عرصه مخصوص يك حرف و مشتمل بر سه غرفه است : غرفهء اول متقدمين ، غرفهء دوم متوسطين ، غرفهء سوم متأخرين ، با يك مقدمهء بسيار مفصل بعبارتى مغلق و معضل متضمن خطبه و تاريخچهء عصرى و شرح احوال مؤلف و سبب تأليف . تراجم عرفات تيمنا بنام ابو الشعراء رودكى سمرقندى افتتاح شده و ترتيب الفبايى