الشيخ عبد الله نعمة ( مترجم : غضبان )
77
فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي )
مخصوصى داشتهاند . شايد جابر بن حيان از نخستين شيعيانى بود كه به علم طب توجه كرده است . به طورى كه مىدانيم جابر بن حيان پانصد رساله و كتاب در طب نوشته است كه بعضى از آنها عبارتند از : رسالة فى الطب ، كتاب السموم ، كتاب المجسة ( نبض ) و كتاب التشريح فى الطب . ديگر از علماى شيعه كه به طب اشتغال داشتند ابو جعفر احمد بن محمد بن عيسى القمى است كه از فقها و دانشمندان شيعه بود و در طب كتابهايى به نام كتاب الطب الكبير و كتاب الطب الصغير « 1 » دارد . ديگر ابو على حسن بن فضال از علماى شيعه و از ياران حضرت امام رضا ( ع ) است كه كتابى به نام كتاب الطب « 2 » دارد . ديگر ابو النضر محمد بن مسعود عياشى تميمى است كه النديم در مورد او گفته است : « او يگانهء زمان خود از حيث وسعت دانش بود » و كتابهايى به نام كتاب الطب و كتاب النجوم دارد . ديگر ابو يوسف يعقوب بن اسحاق كندى فيلسوف مشهور عرب است كه در حدود سال 260 هجرى وفات كرده است . او به علم طب و ديگر علوم اشتغال داشت و در علم طب در حدود 25 تأليف دارد كه قسمتى از آنها عبارتند از : كتاب الطب البقراطى ، كتاب فى علة نفث الدم ( خونريزى ) ، كتاب تدبير الاصحاء ، كتاب فى قدر منفعة صناعة الطب ، كتاب فى وجع المعدة و النقرس ، كتاب كيفية الدماغ ، كتاب فى بحارين الامراض ، كتاب اشفية السموم . ديگر ابو زيد احمد بن سهل بلخى است كه در حدود سالهاى 244 و 352 ه مىزيست . اين دانشمند معلومات و اطلاعاتى جامع در فلسفه و فلك و طب داشت . كتاب معالج الابدان و الانفس در طب از اوست كه معروف به المقالتين است . ديگر ابو على بن مسكويه است كه در حدود سالهاى 325 و 421 هجرى مىزيست . كتاب الاشربة ، كتاب تركيب الباجات ، كتاب الادوية المفردة و كتاب البهق از اوست . گروه بسيار ديگرى نيز از شيعيان بودند كه به علم طب اشتغال داشتند از جمله : ابو الفتح كراچكى ، و امير غياث الدّين منصور بن صدر الدّين شيرازى است كه كتاب معالم الشفاء و الشافية از اوست و نيز كمال الدّين اربيلى و شيخ حسين بن شهاب الدّين بن حسين كركى عاملى است كه كتابها و رسالههاى بسيارى در طب دارد ، و شيخ حسين بن محيى الدّين بن عبد اللطيف بن ابى جامع عاملى را نيز كتابى در طب است .
--> ( 1 ) - الفهرست ، ص 312 ( 2 ) - همان كتاب ، ص 312