ناشى از سبب خارجى فرق گذاشت . همچنين ميان داء الجنب و درد اعصاب بين دنده‌ها و ميان دمل كبدى و التهاب سينه فرق قايل شد . چنان كه سكتهء مغزى را كه در نتيجهء زيادى خون عارض مىشود به خوبى توصيف كرده است و نظريهء او در اين زمينه بر خلاف عقيدهء يونانيان بود . هموست كه به سرايت سل ريوى اشاره كرده و نخستين كسى است كه معتقد شد بيماريها به وسيلهء آب و خاك منتقل مىشوند و اوست كه به وجود كرمك كه امروز آن را آنگلوستوم مىنامند پى برد و چند قرن پيش از دوبينى ايتاليايى به اين كشف نايل آمد . تمام مؤلفان در موضوع انگلها در تأليفات جديد خود و نيز مؤسسهء راكفلر اين نظر را پذيرفته‌اند . ابن سينا عوارض سنگ مثانه را طورى توصيف كرده است كه دكتر خير اللّه در كتاب خود الطب العربى مىنويسد : » در اين عصر جديد بر ما مشكل است در مورد اين عوارض چيزى بر گفتهء ابن سينا اضافه كنيم . » ابن سينا بيماريهاى پوستى و نيز تناسلى را به‌طور بسيار دقيقى توصيف و شرح كرد ، همچنان‌كه ناراحتيهاى عصبى را نيز مورد بررسى قرار داد و به برخى از حقايق درونى و روانى آشنايى يافت . عقيدهء ابن سينا بر اين بود كه بعضى از عوامل نفسانى و عقلانى مثل كودنى يا ترس يا ناراحتى و تشويش و يا خوشحالى و چيزهاى ديگرى از اين قبيل تأثير بسيارى در اعضاى جسم و در وظايف اعضاء دارد ، ازاين‌رو وى در معالجهء بيماران خود به روشهاى روان درمانى پناه مىبرد . ابو على سينا كتابهاى بسيارى در طب نوشته است و از جمله كتاب قانون است كه آن را در نوزده‌سالگى نوشت و كتاب مشهورى است در طب كه دانشگاههاى شرق و غرب با آن آشنايى دارند و در چهارده مجلد است . شهرت اين كتاب ازآن‌جهت است كه بسيار منظم و با سبكى نيك نوشته شده و در عين حال هرآنچه مورد احتياج طبيب هست در آن آمده است و به همين علت مهمترين مرجع طبى در قرون وسطى بود و در مدارس شرق و غرب تدريس مىشد . ژرار كريمونى آن را در طليطله ترجمه كرد ، آنجا كه بسيارى از كتابهاى عربى به لاتينى ترجمه شده بود ؛ و هنوز ترجمهء لاتينى آن كاملا پخش نشده بود كه با شهرت زيادى روبرو شد و به لهجه‌هاى محلى مثل لهجهء قطلونى و فرانسوى هم ترجمه شد و در اروپا نيز مورد توجه علما قرار گرفت و ترجمهء لاتينى آن 15 مرتبه ميان سالهاى 1473 و 1500 م چاپ شد و تا اواسط قرن 17 ميلادى مورد اعتماد اغلب دانشگاههاى اروپا بود . اين كتاب در مدت چند قرن به نظر علماى طب عرب و ايرانى و لاتين بهترين كتاب طب بود . كتاب قانون همراه با كتاب النجاة ابن سينا در سال 1593 ميلادى در رم نيز چاپ شد و اين دومين كتاب عربى است كه در رم به چاپ رسيد . علماى شيعه از همان دوره‌هاى سابق به علم طب اهميت زيادى داده و به آن عنايت