در خدمت و مصاحبت محمود سبكتكين در هندوستان گردش كرد و چهل سال مصاحب او بود و بسيارى از افكار و عادات و علوم هند را به عربى ترجمه كرد . بيرونى قديم‌ترين دانشمندى است كه زندگى هنديان را در عصر خود به وجهى علمى و دقيق منعكس ساخت كه تاكنون براى عربان و غير آنها باقى مانده است و تا امروز مدرك قابل اعتمادى براى شناختن هند به شمار مىرود . در مدتى كه بيرونى در هند بود با هنديان رفت و آمد و معاشرت داشت و به علوم آنها آشنايى پيدا مىكرد و زبان سانسكريت را ياد مىگرفت . بيرونى كتابهايى از آن زبان به عربى ترجمه كرده است كه بعضى از آنها از جمله كتاب يتنجل « 1 » اكنون موجود است . همچنين از ترجمه‌هاى اوست ترجمهء آنچه كه در براهين « سدهانه » از روشهاى حساب معروف به نام « سند هند آمده » است كه فزارى آن را ترجمه كرده بود . « 2 » آثار شيعه در شيمى شيعه از قديم‌ترين فرقه‌هاى اسلامى است كه به علم شيمى ، در هر دو قسمت آن اشتغال ورزيده و در ترقى آن سهمى بسزا داشته ، آراى مهم خود را در آن علم ابراز نمود . اگر ما صحبت از شيمى مىكنيم ، مقصودمان توجه به اين نكته است كه شيمى در عصر حاضر چه نقشهايى را به عهده گرفته و چه تأثيراتى داشته و چگونه تمدن را به پيش برده است . اگر شيمى نبود صنعت بدين پايه نمىرسيد و انسان آن سيطره و تسلطى را كه اكنون بر عناصر و نيروها دارد تا بدين پايه نمىداشت . علماى شيعه پايه‌هاى آن را بر مبناى تجربه و امتحان بنا گذاشتند و بالاخره توانستند جوهر گوگرد را از زاج استخراج كنند و نام آن را به عربى زيت الزاج نهادند ، همان گونه كه اسيد نيتريك و تيزاب سلطانى و سود سوزآور را كشف كردند . آنها نخستين كسانى بودند ، كه با افزودن محلول نمك طعام به محلول نيترات نقره متوجه رسوب كلرور نقره شدند . چنان كه از تركيبهاى ديگرى از قبيل كربنات پوتاسيوم و كربنات سديوم و چيزهاى ديگر استفاده مىكردند كه در ساختن مواد منفجره ، رنگها ، كود مصنوعى ، صابون ، و چيزهاى ديگر نهايت اهميت را دارد . از مشهورترين علماى شيعه و قديم‌ترين آنها كه در شيمى تخصص داشتند جابر بن حيان معروف به « صوفى » و پس از او محمد بن ابو بكر رازى و سپس ابن مسكويه ، طغرايى ، بيرونى

--> ( 1 ) - تاريخ الفلسفة فى اسلام ، ص 296 ( 2 ) - تراث العرب العلمى ، ص 284