الشيخ عبد الله نعمة ( مترجم : غضبان )

97

فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي )

گروهى از علما او را به صفت « علامه » ياد كرده و يا شيخ الفقهاء و المتكلمين ، وحيد عصر و فريد دهر ناميده و يا او را بزرگ و رئيس فقها و متكلمين شمرده‌اند . او يگانهء دهر و فريد زمان خود در فقه و كلام و حكمت و رياضيات ، به تمامى انواع آن ، بود و در هريك از علوم فوق تأليفات و تصنيفات دارد . تأليفات او متنوع و بسيار است . كراچكى در نزد بزرگان دورهء خود درس خواند و از آنان كسب علم و معرفت كرد و از بزرگان اساتيد او : شيخ مفيد ، سيد مرتضى ، سالار بن عبد العزيز ديلمى متوفى به سال 448 هجرى ، حسين بن عبد اللّه واسطى و ابو الحسن بن شاذان قمى هستند . كراچكى تأليفات مفيد بسيارى داشت و تأليفات او كتابخانه‌اى عظيم شامل كليهء انواع علوم و فرهنگ‌ها بود . براستى از آن‌همه تأليفات مفيد كه كراچكى از خود به يادگار گذاشته است انسان در تعجب و شگفتى مىافتد و اين آثار دلالت دارند كه اين مرد دانشمند تا چه اندازه مىكوشيد و چه فكر روشن و مفيدى داشت ، اين مؤلفات نشانهء شخصيت و نبوغ او در آن دوره است و او رسالت علمى خود را به‌طور كامل و بدون زياده‌روى يا كوتاهى انجام داد . زندگى كراچكى در قاهره ، رمله ، حلب ، دمشق و جاهاى ديگر سپرى شد و در طرابلس نيز مدتى بماند . يافعى او را خيمى ، منسوب به خيم در مصر ، ياد كرده است زيرا مدتى در آنجا سكونت گزيده بود و چه بسا او را « نزيل الرملة و القاهرة » گفته‌اند . همچنين به صور و صيدا رفته و برخى از كتابهاى خود را براى شيعيان آنجا به رشتهء تحرير درآورده چنان كه در طرابلس و صيدا نيز كتابهايى تأليف كرده است . [ برخى از تاليفات او و ديدگاه علامه مجلسى ] كتابهاى او از مراجع مورد اعتماد مجلسى در كتاب بزرگ خود بحار الانوار بوده است و مجلسى مطالب مورد نياز خود را از تأليفات كراچكى گرفته و به آن اعتماد كرده است . برخى از تأليفات او كه در عداد منابع و مدارك كتاب بحار الانوار مجلسى به شمار مىروند عبارتند از : كتاب التعجب . الاستبصار . النصوص . معدن الجوهر . كنز الفوائد . و رساله‌اى در تفضيل امير المؤمنين على ( ع ) ابن طاوس نيز در كتاب خود فلاح السائل از رسالهء كراچكى به پسر خود نقل كرده است . شهرت كراچكى به كتاب كنز الفوائد اوست كه مسائل دقيقى از علم كلام را در بردارد