از قبيل : اثبات خالق و پيغمبران ، حدوث عالم و توحيد ، بطلان تسلسل و نقض بر معتزله و اشاعره و ملحدان . همچنين مشتمل است بر مسائل متعددى از ارث و فقه و اصول و مباحث ادبى و اشعار و حديث و تاريخ و غيره . اين كتاب در ايران به سال 1322 هجرى به ضميمهء كتاب التعجب در 304 صفحه به چاپ رسيده است . [ افكار و هدفهاى كراچكى از كتاب كنز الفوائد ] اينك قسمتهايى از كتاب او كنز الفوائد را در موارد كلامى و فلسفى كه نشان‌دهندهء افكار و هدفهاى كراچكى است ، نقل مىكنيم . كلام دربارهء اينكه حوادث را ابتدا و سرآغازى است « . . . از امورى كه دلالت دارد بر آنكه حوادث گذشته را ناچار سرآغازى بوده است اينست كه در هروقتى از اوقات زمان خود كه باشيم در حقيقت ميان آخر زمان گذشته و اول زمان آينده هستيم ، و به‌طور قطع آخر زمان گذشته را كه يكى از دو طرف آن است مىدانيم ، و در عين حال علم قطعى داريم كه حوادثى كه مثلا درصد سال بعد رخ مىدهد سبب آن خواهد شد كه بر تعداد حوادث گذشته بيفزايد و بر شمارهء آن اضافه كند بنابراين معلوم مىشود كه قبل از زياد شدن ، عدد حوادث گذشته كمتر بوده و پس از افزودن حوادث يك‌ساله بيشتر شده است و همين امر دلالت دارد كه عدد گذشته داراى نهايت و دو طرف آن محصور است ، زيرا اگر نهايت نداشت ، عقول انسانى نمىتوانست در آنها تصور كثرت كند ، و با اين بيان صحت گفتار ما ظاهر مىشود كه تعداد حوادث گذشته تا صدسال بعد بيشتر از آن خواهد بود كه امروزه هست . » « 1 » « . . . و نيز بر اين امر دلالت دارد كه هريك از كارهاى گذشته حادث بوده و قبلا وجود نداشته و ايجادكننده‌اى داشته است كه مقدم بر او بوده ، در اين صورت بايستى تمامى آنها حوادثى باشند كه نبوده‌اند و ايجادكننده‌اى داشته‌اند ، زيرا جميع حوادث در حقيقت كليهء مصاديق آنست و نمىشود كه حكم آنها در حالت جمع و انفراد باهم اختلاف داشته باشد ، پس اين حكم در هر دو صورت بر آنها جارى است . » « 2 » قدرت انسان بر ايمان همان عين قدرت او بر كفر است « . . . و از امورى كه بر اين دلالت دارد اين است كه كافر مأمور به ايمان است و اگر قدرت ايمان را نداشت مأموريت او به ايمان تكليف ما لا يطاق ( تكليفى كه توانايى انجام

--> ( 1 ) - كنز الفوائد ، ص 3 ( 2 ) - همان كتاب ، ص 6