الشيخ عبد الله نعمة ( مترجم : غضبان )

89

فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي )

[ ا ] ابن اعلم بغدادى سيد ابو القاسم على بن حسن علوى حسينى 324 - 375 ه ق ابن اعلم به سال 324 هجرى در بغداد متولد و در روز يكشنبه هشتم محرم سال 375 در محلى به نام عسيله ، در راه بازگشت از حج درگذشت . او از علماى فلك و صنعت و نجوم و سير كواكب و هندسه و موسيقى به روش فيثاغورس بود و زيج او به زيج ابن الاعلم « 1 » شهرت يافت . سيد بن طاوس در كتاب فرج المهموم او را در عداد منجمان شيعه شمرده است . ابن اعلم به مناسبت زيج خود مشهور شد و در دربار عضد الدولهء ديلمى مقام ارجمندى يافت و عضد الدوله چنان به او عقيده و دلبستگى پيدا كرد كه از پيشگوييهاى او پيروى مىكرد و در كليهء امور از او نظر مىخواست . زيج ابن اعلم ، چه در زمان خود او و چه بعد از او ، مورد عمل بود . با درگذشت عضد الدوله وضع او رو به تنزل نهاد . چون صمصام الدوله ، پسر عضد - الدوله ، به جاى پدر نشست به او توجهى نكرد ، پس او هم از خدمت آل بويه صرف‌نظر كرد و به سال 374 به حج رفت و در مراجعت از حج درگذشت . « 2 »

--> ( 1 ) - نام مشهور زيج ابن اعلم زيج العضدى است . - م . ( 2 ) - تراث العرب العلمى ، ص 235 و اخبار الحكماء ، ص 157 و الذريعة ، ج 4 ، ص 399 - 400