عبرتى : با فتح اوّل و سكون دوّم منسوب است ( بر خلاف قياس ) به عبرتا كه ضبطش گذشت و ازآنجاست ابو منصور اسعد بن نصر بن اسعد عبرتى در شمار نحويان و اديبان و از شاگردان ابن خشاب و ابو البركات انبارى و در سال 589 درگذشت . و از نظم اوست : قل لمن يشكو زمانا * حاد عمّا يرتجيه لا تضيقن إذا * جاء بما لا تشتهيه و متى نابك دهر * حالت الاهوال فيه فوض الامر إلى اللّه * تجد ما تبتغيه و إذا علقت آمالك * فيه ببنيه حرت فى قصدك حتّى * قيل ما ذا بنبيه عبرى : با كسر اوّل و سكون دوّم به معنى لغت يهود است و ابن العبرى كنيت مشهور ابو الفرج بن هارون نصرانى است كه در ملطيه از شهركهاى ديار بكر سال 623 از مادرزاد ، پدرش بر دين يهود بود و از آن دين بگشت و به دين مسيح گرويد و پسر نيز بر طريقت مسيح رفت و گويا براى سابقه‌اى كه در دانستن زبان عبرى ( يهودى ) داشت و هم سرگذشت يوسف را از زبان عبرى به عربى ترجمه كرد او را ابن العبرى گفتند و با آنكه جزو پيشوايان دين مسيح بود علم طب را نيكو فراگرفت و به فلسفه نيز رغبتى داشت و چيزى كه بيشتر مايهء شهرت او گرديد تاريخ اوست به نام مختصر الدول و از همين روى او را جزو مورّخان آرند و شمرند و در مراغهء تبريز سال 685 درگذشت . عبسقانى : منسوب است به عبسقان بر وزن نردبان از قراى مالين هرات و ابو عبد اللّه محمّد بن علىّ ابن حسين عبسقانى مالينى در شمار كاتبان و محدّثان و متوفّى 360 بدان منسوب است . عبسى : با فتح اوّل و سكون دوّم منسوب است به عبس بن بغيض پدر تيره‌اى در قبيلهء قيس عيلان و از اين تيره است عنترة بن شدّاد عبسى در شمار اعلام شاعران جاهلى و در عنتره بيايد و ابو خالد يزيد بن طلحهء عبسى اشبيلى در شمار نحويان و لغويان و شاعران و از نظم اوست : فالبسنى قمصا من الفضل و الندى * و البسته قمص البديع من الشعر رياضا و حليا لا يزال لباسه * من اللؤلؤ المكنون و السندس الخضر و علىّ بن حسين عبسى كه در كوجك بيايد و برادرش ابو القاسم محسن بن حسين بن علىّ عبسى در شمار اديبان و شاعران كه پيشهء وراقت و خطّى نيكو داشت و در صيدا به نشر ادب پرداخت و هم در آن قبّه بود كه مردمى كه به آنجا رسيدند نامهاى خود را نوشتند و هم شعرها ( اين‌گونه نوشته‌ها را كه بر ديوارها و سقفها نويسند در فارسى ، يادگار گويند ) از جمله : اين دو شعر : رحم اللّه من دنا من اناس * نزلوا هاهنا يريدون مصرا فرقت بينهم صروف الليالى * فتخلوا عن الاحبة قسرا وى را گفتند : خوانچه بر دو پايه نايستد آن را به پايهء سوّم برقرار كن . گفت : بنويسيد : نزلوا و الثياب بيض فلما * ازف البين منهم صرن حمرا و در سال 416 درگذشت . « 1 »

--> ( 1 ) - و نيز عبيد اللّه بن موسى عبسى در شمار محدّثان است متوفّى 212 يا 213 . و نيز محمّد بن ابى شيبه ابراهيم ابن عثمان بن خواستى عبسى در شمار محدّثان و متوفّى 182 ( الأنساب / سمعانى : 4 / 141 و 142 ) . -