بيّانى : با فتح باى ابجد و تشديد ياى حطّى منسوب است به بيان كه قصبه‌اى است در سى ميلى قرطبه از شهرهاى اندلس و ابو محمّد قاسم بن اصبغ بن محمّد بن يوسف بن ناصح بيّانى از حفّاظ حديث و صاحب كتاب المجتنى و كتاب احكام القرآن و كتاب فضائل قريش و كتاب الناسخ و المنسوخ و كتاب غرائب حديث مالك بن انس و كتاب الأنساب و متوفّى 340 بدان منسوب است . بيرونى : با فتح باى ابجد در زبان عربى ( بنا بر عادت تعريب ) و با كسر آن در زبان فارسى منسوب است به بيرون و مقصود ، بيرون « 1 » شهر خوارزم است كه مولد ابو ريحان محمّد بن احمد بيرونى خوارزمى است ، از اعاظم حكيمان و رياضىدانان و منجّمان و مهندسان و صاحب مصنّفات بسيار ، از جمله : كتاب استيعاب در صنعت اسطرلاب و كتاب تجريد الصناعات و الأنوار و كتاب المقالات و الآراء و الديانات و كتاب التفهيم لاوائل صناعة التنجيم و كتاب آثار الباقية و اين كتاب را به نام قابوس بن وشمگير پرداخت . ياقوت گفته كه ابو ريحان خامه از دستش نيفتاد و ديدگانش از نگريستن و دلش از انديشيدن بازنماند و در سال ، جز در روز نوروز و مهرجان فراغت نداشت . نگارنده گويد : ابو ريحان با آنكه قلم‌زن بود ننگ داشته كه شمشيرزن نباشد آنجا كه گفته است : فلا يغررك منى لين مس * تراه فى دروسى و اقتباسى كانى اسرع الثقلين طرا * الى خوض الردى فى وقت باس و در حدود سال چهارصد و سى و چند از دنيا رفت . بيسانى : با فتح باى ابجد و سكون ياى حطّى و فتح سين بىنقطه منسوب است به بيسان كه قريه‌اى است در فلسطين و ابو على عبد الرحيم بن علىّ بيسانى وزير الملك الناصر كه در شمار كاتبان و مترسّلان و بليغان است و متوفّى 596 بدان منسوب است . بيضاوى : با فتح باى ابجد و سكون ياى حطّى و فتح ضاد نقطه‌دار منسوب است به بيضاء « 2 » كه شهرى است در فارس و ناصر الدّين عبد اللّه

--> ( 1 ) - بيرون : نام قلعه‌اى بوده در شمال خراسان قديم كه آن را داخل خوارزم شمرده‌اند ، ابو ريحان بيرونى بدين ناحيت منسوب است . وى در اوايل جوانى در خوارزم در كنف حمايت مأمونيان خوارزم معروف به خوارزمشاهيان گذرانيد پس از چند سال به گرگان در دربار قابوس بن وشمگير بسربرد ، پس از چندى به خوارزم بازگشت و در دربار ابو العبّاس مأمون ابن مأمون مدّتى بزيست . محمود غزنوى در مراجعت به غزنين ابو ريحان را با چند تن از فضلاى دربار خوارزمشاه به غزنين برد . پس از آن بيرونى چندبار به خوارزم سفر كرد و بيشتر غزوات محمود به هندوستان در ملازمت او بود و با دانشمندان و حكيمان هند مخالطت كرد و زبان سنسكريت را بياموخت ( فرهنگ فارسى / معين : 5 / 309 ) . ( 2 ) - بيضاء : سفيد يا سپيددژ . نام شهرى در فارس كه به قول اصطخرى داراى دژ سفيدى بود كه از دور هويدا بود و نام قديم فسا است . اكنون بيضا يكى از دهستانهاى بخش شهرستان شيراز است ( الأنساب / سمعانى : 1 / 431 ) .