سيد على اكبر برقعى قمى

82

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )

شيراز و شيخ امين الدّين محمّد بن شيخ علىّ بن شيخ ضياء الدّين مسعود بليانى در شمار عارفان نظم‌گستر بدان منسوب است و اين چند رباعى عارفانه از اوست : آنان كه فلك ز نور دهر آرايند * تا ظنّ نبرى كه باز نايند آيند از دامن آفتاب تا جيب فلك * رسمى است كه تا خدا نميرد زايند * * * من خار غمت به مردم ديده كشم * جور و ستمت با دل غم‌ديده كشم و آنگه كه بميرم رقم بندگىات * بر ذرّهء استخوان پوسيده كشم * * * اى دل پس زنجير چو ديوانه نشين * در دامن درد خويش مردانه نشين ز آمد شدن بيهيده خوددارى كن * معشوق چو خانگى است در خانه نشين و در سال 745 درگذشت . و نيز تقى الدّين اوحدى بليانى از آن قريه است . و آذر در آتشكده گفته جز اين دو بيت از او ديده نشده است : گر ناز كشى ز يار سهل است * چون يار اهل است كار سهل است گر هست به روزگار اهلى * نااهلى روزگار سهل است بمجكثى : با فتح باى ابجد و ميم و سكون جيم و فتح كاف و كسر ثاى ثخذ منسوب است ( بنا بر ضبط ياقوت ) به بمجكث و آن قريه‌اى است از قراى بخارا و ابو الحسن علىّ بن حسن بن شعيب بمجكثى اديب و متوفّى 386 بدان منسوب است . بملانى : با فتح باى ابجد و سكون ميم منسوب است به بملان و آن قريه‌اى است در يك فرسنگى بخارا و نعمان بن اسماعيل بملانى مروزى فقيه و متوفّى 510 بدان منسوب است . بنّاء : با فتح و تشديد نون ساختمان كار را گويند و آن نام نياى ابو على حسن بن احمد بن عبد اللّه ابن بنّاء حنبلى است در شمار مقرئان و محدّثان و شاعران و صاحب تصانيف ، از جمله : شرح الايضاح ابو على فارسى و متوفّى 471 . ياقوت گفته كه : « يك‌صد و پنجاه كتاب تصنيف كرد » . امّا از تصانيفش جز شرح ايضاح را نياورده است و اين ابيات نمونهء طبع نازك‌پرداز اوست : إذا غيبت اشباحنا كان بيننا * رسائل صدق فى الضمير تراسل و ارواحنا فى كلّ شرق و مغرب * تلاقى با خلاص الوداد تواصل و ثمّ امور لو تحقّقت بعضها * لكنت لنا با لعذر فيها تقابل و كم غايب و الصدر منه مسلم * و كم زائر فى القلب منه بلابل فلا تجز عن يوما إذا غاب صاحب * امين فما غاب الصديق المجامل و نيز ابن بنّاء كنيت احمد بن عثمان مراكشى است كه در فنون حكمت و منطق و ادب بارع بود و كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب مراسم الطريقة فى علم الحقيقة و كتاب تنبيه المفهوم فى مدارك العلوم و كتاب منتهى السئول فى الاصول . بناكتى : با فتح باى ابجد و كسر كاف منسوب است به بناكت از شهرهاى ماوراءالنهر . و بعضى بناكت را همان شهر تاشكند معروف تركستان دانند