سيد على اكبر برقعى قمى

17

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )

أثبج : با همزهء مفتوح و ثاى مثلّث ساكن و در آخر جيم بر وزن اشرف كسى را گويند كه ستون فقرات پشتش برجسته باشد و چنان كسى را فارسيان « قوزى » گويند و صحيح آن « كوژى » است كه همان « كوژپشت » باشد . بارى اثبج نام اثبج عبدى صحابى است . « 1 » أثرم : با ثاى مثلث مفتوح بر وزن اقوم كسى را گويند كه دندان پيشين او شكسته باشد و آن لقب جمعى است از جمله : محرز بن حازم كوفى از اصحاب امام صادق عليه السّلام . و نيز لقب ابو الحسن علىّ ابن مغيره است از شاگردان اصمعى و صاحب كتاب النوادر و كتاب غريب الحديث و متوفّى 230 . أثنانى : با ضمّ همزه و سكون ثاى مثلّث منسوب است به اثنان بر وزن عثمان و آن نام موضعى است در شام و حسين بن احمد بن محمّد اثنانى فقيه بدان منسوب است . أجدابى : با همزهء مفتوح و جيم ساكن و دال بىنقطه منسوب است به اجدابيّه كه نام ناحيتى است در آفريقا و جدّ ابراهيم بن اسماعيل بن احمد بن عبد اللّه طرابلسى اديب و لغوى و معروف به ابن اجدابى و صاحب تصانيف ( كه مشهورترين آنها كتاب كفاية المتحفظ و كتاب الانواء ) است ، بدان منسوب است . أجدارى : با همزهء مفتوح و جيم ساكن و دال بىنقطه منسوب است به اجدار كه لقب عامر بن عوف پدر قبيلهء كلب بوده است و جارية بن اصرم كلبى اجدارى ( كه ابن اثير او را در شمار صحابهء بنام آورده ) به دو منسوب است . و بايد دانست كه جاريه از اعلام مردان و هم از نامهاى زنان است و جمعى از صحابه و تنى چند از شاعران « جاريه » نام داشته‌اند . أجدع : با همزهء مفتوح و جيم ساكن بر وزن احمد ، بينىبريده باشد و آن لقب ابو الخطّاب محمّد ابن مقلاص اسدى است كه در تشيّع طريقتى خاصّ پيش گرفت و فرقهء خطّابيّه « 2 » به او نسبت رسانند . أجلح : با همزهء مفتوح و جيم ساكن و در آخر حاى بىنقطه بر وزن اشرف كسى را گويند كه از دو سوى سر او موى ريخته باشد و آن نام اجلح بن عبد اللّه كندى است از اصحاب امام صادق عليه السّلام . أجمد : با همزهء مفتوح و جيم ساكن بر وزن احمد ، بخيل و گرسنه چشم را گويند و آن نام اجمد بن عجان همدانى صحابى است . أحسائى : با همزهء مفتوح و حاى بىنقطهء ساكن و فتح سين بىنقطه منسوب است به احساء « 3 »

--> ( 1 ) - اثبج : صاحب قاموس گويد : « اثبج قبيلهء بزرگ از قبايل بنى هلال كه در افريقيه مسكن گرفتند و در تاريخ مغرب مشاهيرى از اين قبيله برخاسته‌اند » . ( 2 ) - خطّابيّه : ابو الخطّاب محمّد بن ابى زينب اجدع اسدى معروف به محمّد مقلاص از غلات معروف شيعه و پيروان او را خطّابيّه گويند . وى از اصحاب امام صادق عليه السّلام بود ، آنگاه دعوى كرد كه جعفر بن محمّد وى را جانشين خود ساخته و اسم اعظم خداوند را به او آموخته است ! سپس پا را فراتر نهاده و دعوى پيغمبرى كرد و سرانجام خود را از فرشتگان خداوند بر مردم جهان دانست و رهبر و حجّت ايشان خواند ! ( لغتنامه / دهخدا : 22 / 626 ) . ( 3 ) - احساء : ناحيّتى است به بحرين و در مغرب خليج فارس و در مشرق شبه جزيرهء عربستان . بندر -