سيد على اكبر برقعى قمى

114

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )

ث ثبيّت : با ضمّ ثاى ثخذ و فتح باى ابجد و تشديد ياء مصغّر ثابت به معنى پابرجا يك ، نام ثبيّت بن محمّد عسكرى است از اعلام متكلّمان اماميّه و صاحب كتاب الاسفار و كتاب دلايل الإمامة و كتاب توليدات بنى أميّة فى الحديث . ثعالبى : با فتح اوّل منسوب است به ثعالب جمع ثعلب به معنى روباه و كسى را ثعالبى گويند كه پوست روباه بفروشد و يا پوست روباه بدوزد و آن لقب ابو منصور عبد الملك بن محمّد بن اسماعيل نيشابورى است در طبقهء اوّل از اديبان و لغويان و مصنّف كتاب فقه اللغة و كتاب سرّ الأدب و كتاب سحر البلاغة و كتاب اللطائف و الطرائف و كتاب يتيمة الدهر فى محاسن اهل العصر . و در وصف كتاب يتيمه ، شاعر گفته است : ابيات اشعار اليتيمه * ابكار افكار قديمه ماتوا و عاشت بعدهم * فلذاك سميّت اليتيمه و يتيمه كمتر ترجمت است و بيشتر نظم و نثر اعلام ، ازآن‌روى شاعر گفت كه اعلام مردند و ابكار افكارشان در جهان يتيم ماند و ثعالبى آنها را فراهم كرد و فراهم‌كردهء خود را يتيمه نام داد و در سال 429 درگذشت . « 1 » و نيز لقب عبد الرحمن ابن محمّد بن مخلوف مالكى اشعرى ثعالبى است در شمار مفسّران و محدّثان و اديبان و صاحب كتاب الجواهر الحسان فى تفسير القرآن و كتاب العلوم الفاخرة و كتاب الذهب الابريز فى غريب القرآن العزيز و جز اين‌ها و متوفّى 875 . « 2 » ثعلب : با فتح اوّل و سكون عين بىنقطه بر وزن سرور به معنى روباه لقب ابو العبّاس احمد ابن يحيى بن زيد بن سيّار است پيشواى نحو كوفيان و شاگرد ابن اعرابى و زبير بن به كار « 3 » و صاحب

--> ( 1 ) - و از آثار ديگر اوست : كتاب سرّ البراعة فى طريق الكتابة إلى الأشخاص المختلفه و كتاب الاعجاز و الايجاز - و كتاب خاصّ الخاصّ و كتاب ثمار القلوب فى المضاف و المنسوب و كتاب التمثيل و المحاضره و كتاب نثر النظم ( روضات الجنات : 5 / 162 ؛ ريحانة الأدب : 1 / 364 ) . ( 2 ) - ثعالبه : فرقه‌اى از پانزده فرقهء خوارج از اصحاب ثعلب بن عامر ، اين فرقه ولايت را دربارهء كودكان شرط دانند خواه كوچك باشند يا بزرگ تا زمانى كه انكار وحدانيّت الهى بعد از رسيدن به حدّ بلوغ از آنها سر نزده باشد . و گفته‌اند : « بر اطفال حكمى در دوستى و دشمنى نيست تا زمانى كه به حدّ بلوغ رسند و از غلام زرخريد در صورتى كه به حدّ بىنيازى و مالدارى برسند زكات بستانند و چون نيازمند گردند بديشان زكات دهند » . و اين گروه بر چهار تيره باشند : اخنسيّه ، معبديّه ، شيبانيّه و مكرميّه ( مفاتيح العلوم : 25 ؛ لغتنامه / دهخدا : 16 / 24 ) . ( 3 ) - ابو العبّاس گويد : « در شانزده‌سالگى شروع به عربيّت و شعر و لغت نمودم و در عربيّت حاذق گشتم و كتابهاى فرّاء را به خاطر سپردم آن‌چنان‌كه حرفى از آن -