سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
97
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
1062 ه ق در دكن بود . ( سلافة ، ص 21 ) . همينطور شهاب الدّين احمد مكى بن ملا على متوفى در هند ( 1051 ه ق ) در 1084 ه ق قصيدهاى در مدح نظام الدّين سروده است : سقى اللّه ربعا بالاجارع من نجد * وحيا الحيا وادى الاراكة و الرند يكى از مداحان ديگر او به نام شيخ احمد بن محمد على الجواهرى المكى ( درگذشته 1079 ه ق ) نيز قابل ذكر است . ( ص 192 ) . سيد حسن و سيد حسين بن على شدقم نيز جزو مداحان او بودند . براى پى بردن به محاسن و فضائل امير نظام الدّين احمد لازم است به سلافة العصر مراجعه شود . در كتابخانهاى نسخهاى از امالى الصدوق موجود است كه دستخط نظام الدّين روى آن نوشته شده است : « من كتب العبد الاقل نظام الدّين احمد بن جلال الدّين محمد » به نظر من اين خط مولاناست و اين كتاب كه جزو كتب نادر حديث است در كتابخانهء وى بوده است . مولانا نظام الدّين احمد در شصت و يكسالگى به قول مؤلف خلاصة الاثر در سال 1086 ه ق وفات يافت و در حيدرآباد به خاك سپرده شد . مؤلف نجوم السماء تاريخ وفات را 1088 ه ق نوشته است . از فرزندان او مىتوان صدر الدّين سيد عليخان مدنى و سيد محمد يحيى را نام برد . اثبات الواجب ( عربى ، خطى ، موجود در كتابخانهء وزيرى يزد ) از آثار اوست . احمد بن محمد شيخ بن مكى 1100 ه ق / 1688 م شيخ احمد بن محمد بن مكى ابن حامد شهيدى نوهء شهيد اول بود . شيخ محمد بن مكى در جنوب لبنان در قريهء حزين از منطقهء جبل عامل زندگى مىكرد . عامل از زمان حضرت ابو ذر يك منطقهء شيعهنشين بود و در اصل از توابع شام محسوب مىشد . حلب هم مانند جبل عامل داراى تاريخ قديم شيعيان است و در اينجا شيعيان از زمان بنى اميه وجود دارند ، فقها و علما در هر دو جا به چشم مىخورند و آثار فراوانى از آنها به عنوان سرمايهء قديم تاريخ تشيع موجود است . نوهء شهيد اول در قريهء جزين جبل عالم به دنيا آمد . حر عاملى مىگويد : « ابوه منسوب الى جده » پدر احمد به جد خود « مكى » منسوب بود . خاندان وى مجدد فقه و پدربزرگش ترجمان علوم آل محمّد بودند . شيخ احمد نيز عالم ، فاضل ، اديب ، شاعر و انشاپرداز بود . مدّتى در هند