سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
665
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
3 - الجداول النّورانيه : ( ناصر بن حسين ) ، اين سه معجم قبل از معجم فلوگل ، مستشرق معروف ( 1217 ه ق - 1287 ه ق ) به وسيلهء علماى شيعه نوشته شده بود . علاوه بر اين يك معجم هم در كتابخانهء اين جانب موجود است . 4 - نجوم الفرقان يتخرج آيات القرآن ، مصطفى بن محمد سعيد افغانى وابستهء به دربار شاهزادهء محمد اعظم شاه كه در سال 1103 ه ق مرتب كرد و سلطان العلماء آن را در سال 1262 ه ق در لكنهو به چاپ رسانيد . كتابى ديگر در همين زمينه موجود است : معدن الانوار و مشكاة الاسرار : تأليف محمد بن صالح ، الملقب به كاشف الاسرار القزوينى ماه ربيع الاول 1271 ه ق به خط مصنف ، اتمام تأليف در محرم سال 1270 ه ق در كربلاى معلّا كه تأليفى بسيار نفيس همراه با راهنما و لغت و در كتابخانهء من موجود است . ناصر حسين جونپورى 1254 ه ق / 1838 م 1313 ه ق / 1895 م مولانا حاج سيد ناصر حسين بن مولانا سيد مظفر حسين از نسل هفتم ملا محمد حفيظ ( درگذشته به سال 1128 ه ق ) مفتى جونپور بود . وى در ترويج دين ، و كمك به مساكين و ارشاد و تعليم و تدريس كوشش فراوان كرد و شاگردان زيادى در درس وى شركت مىكردند . در ابتدا علوم معقول را تدريس مىكرد و در پايان به تدريس نحو و ادب و فقه مىپرداخت . مدرسهء ايمانيه جونپور به بركت وجود او به اوج ترقى رسيد ، طلاب را مانند فرزندان خود مىدانست و در ترقى و تعالى آنان مىكوشيد . وى از دروغ نفرت داشت و اگر كسى يكبار دروغ مىگفت ، مدت سه روز به او درس نمىداد . اما اگر گناهكارى مرتكب جرم و گناهى مىشد و اقرار مىكرد او را مىبخشيد . او به حج و زيارت هم مشرّف شده بود . لباس ساده مىپوشيد و از تظاهر و تصنع نفرت داشت . وى علوم معقول را در لكنهو نزد عبد الحليم فرنگى محل ( درگذشته به سال 1291 ه ق ) فراگرفت و بر اكثر كتابهاى اين رشته حواشى نوشت . فقه و غيره را در محضر مولوى گلشن على گنجگانوى و مخصوصا در خدمت تاج العلماء فراگرفت و در تجليات نوشته شده كه شاگرد مفتى بود . او در شعر و ادب تبحّر داشت و در نظم نيز توانا بود . سرانجام در 14 رجب 1313 ه ق درگذشت و در گورستان خانوادگى به خاك سپرده شد . علامه سيد محمد مهدى اديب مادّه تاريخ وفاتش را به قرار زير معلوم كرده است :