سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

60

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

( مكاتيب عربيه ) 19 - غلالة الصافية فى حل لغز الكافية ، شرح و مقدمه 20 - شقائق الحقائق و حدائق الدقائق ، نكات و تحقيقات دربارهء احاديث مشكله 21 - تقريب ، شرح تهذيب ( النحو ، 1280 ه ق ) . ابو الحسن ، ملاذ العلماء 1268 ه ق / 1851 م 1309 ه ق / 1891 م سيد ابو الحسن فرزند ملك العلماء سيد بنده حسن ، عالم نامور خاندان غفران‌مآب مولانا دلدار على ، در سال 1268 ه ق در لكنهو به دنيا آمد . نام مستعار او بچهن بود و تا آخر عمر به همين نام شهرت داشت . او در يك محيط خانوادگى مذهبى پرورش يافت و در همان محيط به تعليمات ابتدايى پرداخت و بعد از آن وارد دانشگاه كنينك لكنهو شد و در آنجا در محضر استادان معروف مانند مولانا على نقى ، مولانا سيد حسين و مولانا كمال الدّين كسب علم كرد . اجازه نامهء پايان فقه و اجتهاد را از آية اللّه شيخ زين العابدين مازندرانى ، مجتهد اعظم كربلاى معلا دريافت كرد . واجد عليشاه نواب متيابرج به او لقب « ملاذ العلماء » داد و در سال 1305 ه ق حكومت بريتانيا لقب « شمس العلماء » را به او داد و از نظر بزرگداشت از حضور در بعضى از محافل قضايى مستثنى بود . در دربار هم در جايگاه اختصاصى مىنشست . به مرجعيت دين و زعامت ملت ، شهرت داشت . علاوه بر اينكه در ميان مجتهدين شبه قارهء هند ، بالاترين مقام را داشت ، در علم منطق نيز استاد بود . خوشرفتارى ، بخشندگى ، تقوا و پرهيزگارى از خصوصيات برجستهء او به شمار مىرفت . سمت توليت اوقاف غفران‌مآب را نيز برعهده داشت . از احوال طلاب و مؤمنان آگاه و علاقه‌مند به ترويج اسلام بود . از روشنفكرى و مردم‌دارى و شخصيت برجستهء او همه تعريف و تمجيد مىكردند . مرحوم امير حسن ، راجهء محمودآباد ، مدرسه‌اى ساخت و سمت سرپرستى را به او داد . مدرسهء ايمانيه نيز زير نظر او اداره مىشد . او بود كه درس خارج را در لكنهو براساس حوزهء علميهء نجف داير كرد . مولوى على نقى ، مولوى محمّد حسين ، مولوى سيد محمد ، مولوى حسن رضا ، نخبة العلماء ، مولوى سيد محمد باقر رئيس ، مولوى ظهور حسين بارهوى در محافل درسى او شركت داشتند . وى كتاب ضربت حيدريه و كتابهاى ديگر را به صورت رايگان بين مردم تقسيم كرد .