سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

591

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

عليخان علوم فلسفه و طب و در نزد مفتى محمد عباس ادبيات عرب را فراگرفت و به كار تدريس و معالجه و تصنيف و تأليف پرداخت . وى در سال 1309 ه ق در لكنهو درگذشت و در حسينيهء غفران مآب به خاك سپرده شد . فرزندان او عبارتند از : محمد مهدى ، محدث و مفسر و شاعر ( درگذشته به سال 1330 ه ق ) ؛ ميرزا محمد هادى ( درگذشته به سال 1354 ه ق ) . آثار او عبارتند از : نجوم السماء ( چاپ لكنهو ، 1303 و قم ، ايران ) و زعفران‌زار ( خطى ) ؛ روضة الازهار ؛ مجمع الفوائد ، تجليات ؛ مصفى المقال ، مقدمهء نجوم السماء ، ( چاپ جديد ، قم ، ايران ) . مير محمد على 1260 ه ق / 1844 م 1317 ه ق / 1899 م وى در علوم معقول و منقول تبحر داشت و يكى از شاگردان وزير الدوله مير محمد حسن و مشير الدوله خان بهادر محمد حسين پتياله و صاحب مقام و احترام و فردى بسيار ظريف طبع و حاضر جواب بود و به همين مناسبت مولانا محمد حسين آزاد از او به قاموس الظرافة ياد مىكرد ، چرا كه در گفتار و كردار خود از اين خصوصيت برخوردار بود و به كار مىبست . خليفه محمد حسين متين قطعهء زير را در وصف او سروده است : ماهر انشاءگرى ، مير محمد على * كز قلمش يافته كار دفاتر نظام آنكه به مجد و علا ، دولت پتياله را * بوده به هر منصبى دادگر نيك نام چون ز ديار فنار جانب ملك بقا * نزد على عليه السّلام و نبى صلّى اللّه عليه و آله رفته بدار السلام گفته متين حزين سال رحيلش چنين * مير محمد على كرده به جنّت مقام محمد على لكنهوى 1320 ه ق / 1902 م مولانا سيد محمد على لكنهوى صاحب اجتهاد بود و يكى از شاگردان عليين مكان به شمار مىرفت . مفتى محمد عباس و مير آقا از همدرسان او بودند و فرزندش سيد حيدر على نيز به درجهء اجتهاد رسيده بود .