سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

564

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

اورنگ زيب استاندار عظيم‌آباد پتنه بود ، شاهزاده از مولانا با احترام بسيار پذيرايى كرد و او را در دربار به كرسى نشاند و از علوم و افكار او بهره‌مند شد . ملا در اواخر عمر براى زيارت حج آماده گشت ، اما همين‌كه به مونگير رسيد دار فانى را وداع گفت ( 1116 ه ق ) . بعضى از نويسندگان سال وفاتش را 1120 ه ق نوشته‌اند . تصانيف او عبارتند از : ديوان اوّل ، موجود در كتابخانهء آستان قدس رضوى ، مشهد ؛ ديوان دوم ، موجود در كتابخانه‌هاى هند . فرزندان او عبارتند از : محمد امين فردى فاضل و محقق بزرگى بود كه حاشيه‌اى مفصل بر تهذيب بخش كلام نوشتهء سعد الدّين تفتازانى و نيز رساله‌اى دربارهء مبحث امامت نوشته است . فرزند ديگر او به نام محمد على فردى دانا و فاضل و شاعر بود ، در مرشدآباد با خانوادهء خود زندگى مىكرد و در همان جا درگذشت . ( محمد اعظم در تاريخ كشمير ، ملا عبد الحكيم ساطع بن ملا غالب كشميرى را از شاگردان ملا ذكر كرده است ) . محمد سعيد جونپورى 1150 ه ق / 1737 م مولانا محمد سعيد جونپورى شخصى فاضل ، زاهد و وسيع النظر بود . صاحب نجوم السماء حواشى او را بر بعضى كتابها ديده است . از جمله حاشيه‌اى كه بر كتاب « الاقبال » نوشته ، چنين است : « الحمد للّه الذى وفقنى لهذا الصيام الى تمام الشهر اكثر من ثلاثين » . وى در سن هفتادسالگى بر حاشيهء اعمال رجب به صورت سيزده سطر يادداشت نوشته است : « هو محمد بن اسحاق بن بشار المطلبى صاحب كتاب سيرة النبى صلّى اللّه عليه و آله و هو عندى موجودة بفضله و منه و هو منه منة على العبد الضعيف اقل العبيد محمد المدعو بسعيد اسعد حاله و نور باله و دفع و باله و جعل شفيعه محمدا و آله 1143 ه ق . » محمد سعيد ، سعيد الملّة ، الحاج 1333 ه ق / 1914 م 1387 ه ق / 1967 م شرح حال مفتى محمد عباس ، فردوس مآب حامد حسين و صدر المحققين ناصر حسين رحمهم اللّه در اين كتاب نوشته شده و مولانا سيد محمد سعيد هم يكى از همان سلسله شخصيتهاست .