سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
560
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
او داراى چند دختر و پسرى به نام على عمران بود . محمد رفيع باذل 1123 ه ق / 1711 م ملا محمد رفيع خان باذل بن ميرزا محمد مشهدى در دهلى به دنيا آمد . ميرزا محمد ظاهر وزير خان عموى ملا رفيع استاندار برهانپور ، اكبرآباد و مالوه در عهد عالمگيرى بود و سرانجام در 1083 ه ق / 72 - 1673 م درگذشت . وى از خاندان خواجه شمس الدّين ، صاحب ديوان بود . محمد طاهر وزير خان در عهد شاه جهان از مشهد مقدس به دهلى آمد و مورد احترام قرار گرفت . ميرزا جعفر سروقد ، عموى ديگر او از ثروتمندان مشهد بود و در آنجا مدرسهاى داشت . ميرزا محمد نيز از عزت و احترام برخوردار بود ، باغهاى اورنگآباد و برهانپور و محلهاى به نام محمود پوره از يادگارهاى اوست و محل دفن او هم در محمودپوره است . ملا رفيع حكومت بانس بريلى را از دربار عالمگيرى گرفت و مدتى نيز قلعهدار گواليار بود ، تاريخ وفاتش سال 1123 ه ق يا سال 1134 ه ق است . دربارهء محل قبرش نيز اختلاف است بعضى مىگويند در گواليار و برخى مىگويند در دهلى است . ملا رفيع عالم ، مورخ و مبلّغ بود . حالات و شايستگى علمى و مقام تقدس وى را از مثنوى مفصل او به نام « حملهء حيدرى » مىتوان حدس زد كه بعد از شاهنامه از نظر شور و هيجان بىمثال است و چندين بار به چاپ رسيده و در دسترس مردم قرار گرفته است و زمانى نسخهء آن در هر خانه موجود بود ، اين كتاب داراى بيست و هشت هزار بيت است ( فهرست نسخهء خطى كتابخانهء آستان قدس ، 7 / 317 ) ؛ « حملهء حيدرى » منظومهء « معارج النبوة فى مدارج الفتوة » است كه شامل احوال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله تا زمان خلافت عثمان است . بعد از ملا باذل ، خواهرزادهاش ابو طالب فندرسكى و افراد ديگر تكملههايى نوشتند . فرزندان او در دهلى زندگى مىكردند و نام يكى از فرزندانش به نقل از مصحف آقاجان زاير است . ميرزا محمد رفيع لكنهوى 1247 ه ق / 1831 م مولانا حكيم محمد رفيع معروف به ميرزا مغل غافل ، استاد فقه ، حديث ، اصول و علوم معقول و نيز طب و فردى خوشخط و نيز شاعر بود و از شاگردان افاضل غفران مآب به شمار مىرفت و علاوه بر صفات مذكور از خطباى ممتاز محسوب مىشد . سخنرانيهاى وى بسيار محتاطانه و عالمانه بود ، عبد الحى تاريخ وفات ( محمد رفيع ) ميرزا مغل غافل را 1274 ه ق در