سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

50

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

وطن خود ابراهيم‌آباد ، سودهره ، به فاصله سى كيلومترى لاهور ، سكونت گزيد و در سودهره ( بلوك گوجرانواله ) باغ و كاخ ساخت و نام آن آبادى را ابراهيم‌آباد گذاشت . وى در سال 1121 ه ق درگذشت . ابراهيم خان بسيار مدبّر ، عالم و اديب بود ، به نظام امور مىپرداخت و طبعى سخى و عقيده‌اى راسخ داشت و به ساختن مساجد و احداث باغ و غيره علاقه‌مند بود . از فرزندان شايستهء او مىتوان زبردست خان و يعقوب خان را نام برد . تصانيف او عبارتند از : بياض ابراهيمى ، ( هفت جلد ، جلد اول ، دوم و سوم وقايع تا خلافت راشده و جلد چهارم ، عهد حضرت ام‌المؤمنين عايشه ، جلد پنجم ، عهد معاويه ، جلد ششم ، امامت حضرت على ، حسن و حسين عليهما السّلام و ديگر ائمه ، جلد هفتم ، فروع دين و فقه ) . جلدهاى بياض ابراهيمى و بخصوص بخش فقه در اكثر كتابخانه‌ها موجود است . اين كتاب به سرپرستى و نظارت نواب ابراهيم خان مرتب شده است . ( نزهة الخواطر ، ج 6 ، ص 3 ، ترجمهء مآل الامراء ، ج 1 ، ص 288 ، فهرست كتابخانهء آصفيه ) . ابن حسن 1291 ه ق / 1874 م 1368 ه ق / 1949 م مولانا بن حسن فرزند مير حسن رضا جايسى در لكنهو به دنيا آمد . سال تولد وى 1291 ه ق است . وى در محضر مولانا لطف حسين نحوى ، مولانا سيد على نقى ، مدرس مدرسهء عالى كينگ ، مولانا سيد حسين ساكن محله احاط كمال جمال ، مولانا سيد بچهن و مولانا سيد علن علوم و فنون مختلف را ياد گرفت و قبل از سفر به عراق از بحر العلوم اجازهء اجتهاد را دريافت كرد . او در سال 1909 م به عراق رفت و در دروس استادانى معروف در نجف و كربلا شركت جست كه به چند تن از آنان در ذيل اشاره مىشود : 1 - آقاى سيد كاظم طباطبايى ، در نجف . 2 - آقاى آخوند ملا محمّد كاظم خراسانى . 3 - آقاى آقا شريعت اصفهانى . پس از كسب فيض از اساتيد فوق ، آنگاه از آقايان حاج شيخ حسين مازندرانى ؛ سيد على آل كاشف الغطاء و آقاى سيد مصطفى كاشى به دريافت اجازهء اجتهاد نايل آمد . حكومت بريتانيا او را به جاى مولانا محمّد باقر براى تقسيم بودجهء ساليانه كه شامل چندين