سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

477

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

پس از چند سال بيمارى در 12 جمادى الثانى 1389 ه ق / 26 اوت 1969 م در لكنهو با به‌جا گذاشتن چند فرزند خردسال دار فانى را وداع گفت . استادان او در لكنهو عبارت بودند از : مولانا صغير حسن ؛ مولانا عالم حسين ؛ مولانا عبد الحسين ؛ مولانا سيد هادى ؛ مولانا بن حسن نونهروى ؛ مولانا سيد محمد ؛ مولانا ظهور حسين ؛ مولانا ناصر حسين . استادان او در نجف عبارت بودند از : علّامه شيخ عبد الحسين رشتى ؛ آقاى سيد جواد تبريزى ؛ آقاى ميرزا محمد حسين نائينى ؛ آقاى ابو الحسن اصفهانى ؛ آقاى سيد ضياء الدّين عراقى . تصانيف او عبارتند از : محسن انسانيت ؛ زايرين قائم آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله ؛ خلاصهء عبقات حديث مدينه عربى ج 1 ؛ الفرق بين المعجزة و السحر ( عربى ) ؛ از غدير تا كربلا ؛ المنتقى و المنتقد من تاريخ الخطيب احمد . ملا محمد يزدى 998 ه ق / 1589 م عالم نامور علوم عقليه و حامى زبردست مذهب اماميه ملا محمد يزدى شاگرد حبيب اللّه ميرزا جان شيرازى بود و در سال 4 - 983 ه ق به هندوستان رفت و اكبر شاه با احترام بسيار از او پذيرايى كرد . مدتى با ابو الفضل « 1 » دوست بود اما بعد از مدتى بين آنها اختلاف افتاد . ملا محمد از پادشاه اجازهء حج و زيارت گرفت ، ولى در نزديكى سورت به دست دزدها گرفتار آمد و همه چيز را از دست داد و متوارى شد . مورخ معاصر عبد القادر بدايونى مىگويد : ملا محمّد يزدى در سال 4 - 983 ه ق به آگره آمد و در آنجا با حكيم ابو الفتح ملاقات كرد و پادشاه را به طرف مذهب شيعه متمايل ساخت ( ترجمهء منتخب التواريخ ص 440 و 981 ) . اكبر شاه تحت تأثير قرار گرفت تا آنجا كه به قول بدايونى به عنوان شيعه شناخته شد . ملا در سال 987 ه ق به عنوان قاضى القضاة به جونپور رفت و در قضيهء شورش محمد معصوم كابلى عليه اكبر شاه فتوا داد ، اما اكبر شاه بعد از مغلوب ساختن شورشيان ملا را دستگير كرد و فرمان داد تا او را در درياى جمنا غرق كنند . اين اتفاق مربوط به سال 998 ه ق است .

--> ( 1 ) - وزير اكبر شاه گوركانى - م .