سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

476

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

تخلصش محسن است و با همين نام شهرت داشت . محمد محسن تهتهوى نزد نواب لطف عليخان پرورش يافت . سپس تحت سرپرستى صادق على فرزند سيف اللّه خان ( درگذشته به سال 1143 ه ق ) و محمد تقى خان بزرگ شد . تصانيف او عبارتند از : عقد دوازده گوهر ( مناقب ائمه اطهار ) ؛ طراز دانش ، ميلاد حضرت صاحب الزمان عليه السّلام ؛ اعلام ماتم يعنى حملهء حسينى ( بر وزن حملهء حيدرى ) ؛ محك كمال ( بياض اشعار ) ؛ ديوان قصايد ؛ ديوان غزل ( حملهء حسينى ، منظومهء كربلا مشتمل بر نه هزار بيت ، و تتمهء آن را قانع تهتهوى به نام مختارنامه نوشت ) . غلامعلى مداح ، متولد 1145 ه ق و غلام كاظم از فرزندان او به شمار مىروند . تاريخ وفات محسن 20 شوال 1163 ه ق / 1750 م است . محسن نواب 1329 ه ق / 1911 م 1389 ه ق / 1969 م مولانا سيد محسن نوّاب مجتهد بن جناب سيد احمد نواب رضوى در 14 ربيع الثانى 1329 ه ق مطابق 14 آوريل 1911 م در « چاه كنكر تهوى توله » به دنيا آمد . پدرش در آوريل 1915 م جهان فانى را وداع گفت . تحصيلات ابتدايى را در مدرسهء ناظميهء محل به پايان رساند و در سال 1923 م وارد سلطان المدارس شد . در سال 1933 م به دريافت مدرك صدر الافاضل نايل آمد و براى درس خارج از لكنهو به عراق رفت و بعد از استفاده از محضر علماى بزرگ عراق و حصول اجازه‌نامه به وطن خود بازگشت . وى در ماه اكتبر 1939 م پس از بازگشت از عراق رياست مدرسهء ناصريه جونپور را برعهده گرفت . آنگاه از جونپور به مدرسهء عاليه رامپور دعوت شد و نواب رضا عليخان او را به سمت رياست آن مدرسه منصوب كرد و سپس در سلطان المدارس به تدريس علوم معقول پرداخت . به تصنيف و تأليف علاقه داشت و مدتى مدير ماهنامه‌هاى « العلم و الواعظ » و در طول اين مدت صدها مقاله نوشت . در نظم و نثر عربى و فارسى تبحر داشت ، ادباى عربى در لكنهو و نجف به او گرايش پيدا كردند . مولانا محسن نواب ، خطيبى پسنديده و سخنرانى خوش‌بيان بود و در شبه قارهء هند شهرت داشت . وى از حيدرآباد دكن تا كشمير سفرها كرد ، ولى جاى تأسف است كه عمر طولانى نكرد و