سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

405

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

قاضى اطهر در مبارك‌شورى در - شجرهء مباركه تذكرهء علماى مبارك‌پور - مىنويسد كه مولانا شيخ على سجاد در جونپور نزد مولانا منصب على و در بنارس نزد مولانا سيد محمد سجاد ، رئيس مدرسهء ايمانيه علوم دين را فرا گرفت و سپس علوم طب را تمام كرد . شيخ على سجاد در ميان علماى شيعه‌مذهبى مقام ويژه‌اى داشت . فردى بلندقامت و سيه‌چرده ، پا جامهء گشاد ، پيراهن ساده ، كلاه سفيد و كت بلند مىپوشيد . مولوى شكر اللّه رئيس مدرسهء احياء العلوم سنى و مولانا شيعه ، هر دو نفر باهم تمام امور مردم آنجا را حل و فصل مىكردند وى در حدود سال 1390 ه ق درگذشت . على نقى لكنهوى 1250 ه ق / 1834 م 1311 ه ق / 1894 م مولانا سيد على نقى بن سيد العلماء بن غفران مآب ، عالمى جليل و صاحب نفس پاكى بود . استاد در علم حساب و فاضل علوم معقول و منقول بود . صدها طالب علم را درس مىداد و هزاران فقير را كمك مىكرد . تقسيم وظايف ( شهريه ) و كمكهايى كه از طرف سيد العلماء انجام مىگرفت همه برعهدهء على نقى بود . مفتى محمد عباس در اوراق الذهب نوشته است : « زبدة العلماء معين المؤمنين ، السيد على نقى جعله اللّه من ادلّة الرشدا و رقاه الى ذروة الاجتهاد و هو من الصلحاء المدرسين . ( معين ) للفقراء ( من ) الباكين فى مجالس العزاء على خامس آل عبا . اعطا اللّه ذهنا ثاقبا و رأيا صائبا . و له مهارت فى الحساب و نقابة للفضلاء و الطلاب . » وى سفرهاى متعددى داشت كه سفر به رامپور وى بسيار مهم بود . در آن زمان نواب كلب عليخان حاكم رامپور بود و تعصب وى مشهور ، اما وى از مولانا على نقى استقبال شايانى به عمل آورد و به عنوان مهمان شاهى از او پذيرايى كرد . وى در مهمانخانهء شاهى بدون هيچ خوفى اذان گفت و نماز را اقامه كرد . نواب شنيد ولى به احترام مولانا چيزى نگفت . مولانا در 2 رمضان 1311 ه ق وفات يافت . فرزند او هدايت حسين است كه شرح حال وى در آينده درج خواهد شد . على ثامن 1300 ه ق / 1882 م سيد على ثامن در روستاى بيلا ، پرتاپ‌گره زندگى مىكرد و فردى متمكن و معزّز بود ، از