سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
406
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
محضر پدر خود و استادان معاصر كسب فيض كرد . وى همعصر سيد العلماء سيد محمد و دايى محمد مهدى اديب بود . ميرزا محمد مهدى بسيار كوشش كرد كه تاريخ وفات ، تصانيف و شرح حال فرزندانش را پيدا كند ، اما شرحى به دست نيامد . ظاهرا در حدود سال 1300 ه ق درگذشت . على نقى داعىپورى 1225 ه ق / 1810 م 1307 ه ق / 1890 م مولانا سيد على نقى فردى فقيه ، حكيم ، اديب ، مدرس ، مقدس و متقى و از شاگردان ارشد مفتى محمد عباس و سيد بنده حسن به شمار مىرفت . در علوم معقول و طب استاد كامل بود و دوستان و شاگردان زيادى داشت . در كالج كيننگ ( دانشگاه لكنهو ) و نيز در منزل خود تدريس مىكرد . كافيه و شافيه را از حفظ بود . سى و دو بار شرح جامى را تدريس كرده بود . استاد ماهر اقليدس و شرح چغمنى بود . در تدريس شرح اسلم العلوم ، صدرا ، شرائع الاسلام و معالم الاصول شهرت داشت . توثيقات ملاذ العلماء با او با ادب و احترام زياد رفتار مىكرد ، توثيقات و فتاوا را او مىنوشت و ملاذ العلماء امضا مىكرد . پايبند اصول و وقت بود و لباس ساده مىپوشيد و به جاى لباس روحانى كلاه چهارگوش و پيراهن بلند بر تن مىكرد . در ماه ژوئن 1890 م / شوال 1307 ه ق در سن هشتادسالگى درگذشت . على نقى شاه 1335 ه ق / 1916 م مولانا سيد على نقى شاه بن سيد غلام شاه از اهالى سلطانپور بلوك گورگانوه بود . در لكنهو درس خواند و از شاگردان ارشد فردوس مآب مولانا حامد حسين به شمار مىرفت . علاوه بر زادگاه خود ، در جارهه هم زندگى مىكرد و در مدرسهء شيخ جعفر حسين به نام مدرسهء ايمانيه به عنوان مدرس اول مشغول كار بود . مؤمنان مولتان او را به مولتان دعوت كردند و با احترام از او نگهدارى كردند . مولانا در ترويج شريعت سهم بسزايى داشت و مؤمنان مولتان را پايبند علوم دين و احكام ساخت . وى در مولتان در محرم 1335 ه ق درگذشت .