سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

11

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

عزادارى خانه‌اى نيست كه در آن ، مراسم عزادارى بر پا نباشد . از ميان مساجد و حسينيه‌ها مىتوان حسينهء نواب آصف الدوله را نام برد كه بسيار وسيع و از لحاظ معمارى نمونه‌اى ممتاز است و مدّتى مدرسهء سلطان المدارس در آنجا بود و هنگامى كه مدرسهء شيعه و دانشكدهء شيعه به وجود آمد ، در آنها ادغام شد و حجره‌هاى ورودى در آن مكان ساخته شد . در شهر لكنهو در هر خانه و محلّه‌اى علوم دينى تدريس مىشد و طالبان علم به اقامتگاه علماى بزرگ مىرفتند و علوم و فنون مختلف را فرا مىگرفتند . با تأسيس حكومت انگليسيها شهر لكنهو رو به ويرانى گذاشت و مردم تحت تأثير روشنفكران قرار گرفتند ، در نتيجه افكار و انديشه‌هاى جديد اوج گرفت و علماى دلسوز درصدد بيدارى مردم برآمدند . براى اين منظور آية اللّه سيّد ابو الحسن رضوى به كمك ناظم مشارع الشرائع مدرسهء ناظميه را بنا كرد . سپس مدرسهء ديگرى با كمك اوقاف شاهى و نوّاب آقا ابو به نام سلطان المدارس جامعهء سلطانيّه ساخته شد . اين مدارس از هفتاد و پنج سال پيش تاكنون به بركت وجود طلّاب و فضلا مركز تعاليم دينى بوده ، و در شبه قارّه نيز در حال گسترش است . هم‌زمان با تأسيس دانشكدهء شيعه ، دانشكدهء عربى شيعه نيز به رياست ظهير الملة مولانا سيد ظهور الحسين ساخته شد . همچنين مدرسة الواعظين براى تبليغ و اشاعهء مذهب با كمك اوقاف محمودآباد به سرپرستى نجم العلماء به وجود آمد و شمس العلماء مولانا سيد سبط حسن به سمت رئيس آن مدرسه انتخاب شد . مبلّغان آن مدرسه نه فقط در شبه قارّهء هند ، بلكه در تمام آفريقا با موفقيّت به تبليغ دين پرداختند . علاوه بر لكنهو ، در اكثر شهرها مدارسى از طرف اوقاف تأسيس يافت . دانشجويان بعد از اتمام تحصيل به لكنهو مىآمدند و تحصيلات خودشان را ادامه مىدادند ، به عنوان مثال مدرسهء سليمانيه در پتنه ، مدرسهء ايمانيه در مبارك‌پور ، مدرسهء جواديه در بنارس ، مدرسهء كهجوا در بلوك سارن ، دبيرستان وثيقه در فيض‌آباد ، مدرسهء منصبيه در ميروت ، مدارس نور المدارس و سيد المدارس در امروهه ، مدرسهء باب العلوم در نوگانواى سادات و مولتان ، مدرسهء محمّديه در ننگيانه ساخته شدند ، نوانخانهء شيعهء هند و بيت المال شيعه به وجود آمد . سپس در جهنگ نيز نوانخانه شيعه ساخته شد و پس از آن دبيرستان شيعه و جامعهء حسينيه براى تعليم دين به وجود آمد . بعد از تقسيم هندوستان ، مردم پاكستان از حضور در مدارس هندوستان محروم شدند ،