خانبابا مشار
841
مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون ( فارسي )
را به دو فرقه منشعب نمود . ازليان كه اكنون از حيث عدد كمترند و بهائيان كه قسمت عمدهء بابيهاند ، در هر صورت در آن تاريخى كه ميرزا جانى اين كتاب را ( يعنى نقطة الكاف ) تأليف مىنمود ( يعنى بين سنهء 66 - 1268 يكى دو سال بعد از قتل باب موافقت كامل و مرافقت تام بين اين دو برادر حاصل بوده است . رجوع كنيد بصفحهء 238 تا صفحه 245 و مخصوصا ملاحظه كنيد حكايات رؤياى خارقالعادهء را كه بهاء اللّه از براى مصنف كتاب نقل كرده است در حق صبح ازل از قول مادر خود كه نامادرى ازل مىشود . خلاصه از اين كتاب چنين استنباط مىشود كه وجه تسميهء ميرزا يحيى بصبح ازل اين بوده است كه وى در سنهء پنجم از ظهور باب ظهور نمود و بمقتضاى تأويل حديث معروف كميل ( كه در صفحهء 3 مذكور است ) سال پنجم ظهور نورى است كه از صبح ازل تابيده بر هياكل توحيد از آثار آن لايح مىگردد ( نور يشرق من صبح الازل فيلوح على هياكل التوحيد آثاره ) و ديگر معلوم مىشود كه باب نوشتجات و مخلفات خود را از قبيل لباس و خاتم و قلمدان و غيرها براى ازل فرستاده و نص بوصايت و ولايت او نمود و او را مأمور كرد كه بعد از وى هشت واحد ديگر بيان را كه ناتمام مانده است بنويسد ولى اگر من يظهر اللّه در زمان او ظاهر گردد بيان را نسخ كند و آنچه بر قلب او الهام مىكند عمل نمايد ( ص 244 ) و ديگر معلوم مىشود كه ميرزا جانى عقيدهء خودش اين بوده كه من يظهره اللّه همان صبح ازل است ( ص ايضا ) قطع نظر از تصريح حاج