خانبابا مشار
285
مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون ( فارسي )
را شنيده و براست يا دروغ حكايتها از تردستى و زيركى و حقهبازى او بخاطر دارند . اين مرد كه مدتها بنام نمايندگى ايران در اروپا مىزيسته و در دعوت مردم مملكتها به بيدارى و تشويق ايشان به مشروطيت نيز بىدخالت نبوده و از مؤسسين فراموشخانه است . محيط طباطبائى در مقدمهء مفصلى كه بر جلد اول از مجموعهء مقالات او نوشته به خوبى شرح حال و اقدامات و دخالت او را در امور مختلفه و سبك نگارش وى روشن ساخته است ولى چيزى كه شايد نظر فاضل معظم را زياد جلب نكرده جنبهء شيادى و پولپرستى ملكم است كه يك قسمت از مشروطه خوانده شدن او نيز على رغم ميرزا على اصغر خان اتابك و دستگاه دولتى ايران از همان نتيجه شده زيراكه دولت ايران اصرارى داشته است كه پولهائى را كه ملك بنام دولت ايران و بعنوان فروختن امتيازات از كمپانيهاى خارجى گرفته و دولت خسارت آنها را متحمل گرديده از او پس بگيرد و مرحوم ميرزا ابو القاسم خان ناصر الملك و مرحوم حسين -