خانبابا مشار
679
مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون ( فارسي )
عبدالربآبادى است از اجلهء ادباء عصر و از رفقاى پدرم و از مؤلفين اربعهء ( نامهء دانشوران ) كه پس از فوت مرحوم پدرم ما اولاد صغير را در زير جناح حمايت خود گرفت و مقدارى قليل از مقررى پدرمان را توانست در حق ما برقرار نمايد و بمدد آن قوت لا يموت مادر صالحهء ما كه ما را بزرگ كرده به حد مردان مىرسانيد . ديگر از بزرگوارانى كه حق تربيت و تعليم عظيم به گردن اين ضعيف دارند مرحوم ميرزا محمد حسين فروغى ذكاء الملك است كه قريب ده دوازده سال از اوايل عهد شباب را غالب ايام و ليالى در محضر انور ايشان كه محط رحال ادباء و شعراء و اهل ذوق آن عصر بود بسر بردم . تربيت اخلاقى برحسب استعداد خود و ترويض نفس سركش و قهر طبع توسن بجهل خود همه را كلا مديون توجهات مشفقانه و تربيت پدرانهء آن مرحوم مىباشم . در تمام اين مدت ده دوازدهساله على سبيل الاستمرار از مصاحبت دو فرزند دانشمند آن بزرگوار محمد على ذكاء الملك و ابو الحسن فروغى برخوردار بودم . ابتدا من در خدمت ذكاء الملك حاليه درس فرانسه مىخواندم و ايشان پيش من درس عربى ولى به زودى بواسطهء توافق مشرب طرفين و تجانس اخلاق و خيالات جانبين كار از تعليم و تعلم گذشته دوستى مؤكد باطنى كه بناى آن مانند رفاقت اغلب زمانه نه بر جلب منافع و دفع مضارى كه اساس آن مانند دوستى اخوان الصفا و خلان الوفا محض يگانگى مشرب و اتحاد مسلك بود بين ما برقرار و متدرجا مستحكم گشت .