محمد على آزاد كشميرى

30

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

ضمن هفت مجلد از سخنان رنگين و عبارات دلنشين ترتيب داده و به كشكول موسوم گردانيده و جمعى كثير از طلبهء علوم و افاضل از استفاده كامياب‌اند » « 1 » . و ايضا در صحيفهء دوم از تاريخ مزبور به تقريب ذكر متوفيات سال يك‌هزار و سى هجرى بعد القاب و اوصاف جناب شيخ چنين آورده كه : « جناب شيخ در اين سال روزى در مقابر مشهور به تربت عارف ربانى بابا ركن الدّين اصفهانى به اداى صلات مشغول بود . آوازى از قبر به گوش شيخ رسيد كه در عالم روحانى ، يكى از اهل قبور با او به تكلم درآمده گفته كه اين همه غفلت چيست ؟ حالا وقت تيقظ و هنگام آگاهى است و قائل ، اسم و نسب خويش اظهار نموده بود و از اسرار خفيه ، حرفى چند بر زبان آورده اما حضرت شيخ آنها را با مردم نفرمود و زياده از حرف غفلت و ايماى آگاهى و انتباه اظهارى نكرد . بعد از وفات شيخ ، يكى از احبا كه محرم اسرارش بود دوسه كلمه گفته بود . الحاصل بعد از وقوع اين واقعه سر به جيب تفكر فروبرده چند روز معاشرت احبا و مباحثهء طلبهء علم ترك نموده آمادهء سفر آخرت مىگرديد و مترصد ارتحال از اين دار ملال و متفحص ماه شوال بود و لحظه‌اى به فراغ خاطر نمىغنود تا آنكه طلبهء علوم كه همه‌روزه از او مستفيض بودند به براهين عقليه و دلايل نقليه شيخ را ترغيب نمودند كه در باطن با خدا بوده و در ظاهر ، فيض القاى علوم را از طلبه بازنداريد و مثوبات آن را علاوهء طاعات و عبادات شماريد . از تكرار اين‌گونه مقالات ، خاطر شريفش فىالجمله آرام گرفته رفته‌رفته با خلق الله به دستور ، آميزش نموده تا سه ماه ديگر ظاهر اوقات را به مباحثهء علوم و افادهء تلامذه صرف نموده در اتمام نسخهء شريفهء جامع عباسى اهتمام داشت و در باطن با آسودگان عالم ارواح دمساز بود تا آنكه در چهاردهم شهر شوال اين سال مريض گشت ، هفت روز پهلو بر بستر ناتوانى داشت و روز هشتم كه سه‌شنبه دوازدهم ماه شوال بود طاير روحش از تنگناى قفس بدن بيرون خراميد و به عالم قدس پرواز نمود . حضرت شاهى - يعنى شاه‌عباس صفوى - در ييلاق تشريف داشتند . جمعى از اعيان كه در شهر مانده بودند در پيش و پس جنازهء مغفرت اندازه‌اش قدم بر خاك نهاده وضيع و شريف دربرداشتن به يكديگر سبقت مىجستند . ازدحام خلايق به مرتبه‌اى بود كه از ميدان با همهء وسعت و فسحت از غايت هجوم عوام ، بردن جنازه دشوار بود . در مسجد جامع قديم ، علما و فضلا بر آن جنازهء محفوف به رحمت حى لا يموت نماز گزارده در بقعهء شريفهء منسوب به حضرت امامزاده زين العابدين دفن نمودند و از آنجا نقل به جانب مشهد مقدس معلى نموده بر وفق وصيتى كه خود كرده بود در پائين پاى امام انام حضرت امام رضا - عليه السلام - در منزلى كه در ايام اقامت مشهد مقدس ، مدرس شيخ بود مدفون گشت . رحمه الله . ارباب استعداد ، تواريخ مرغوبه يافته و در سلك نظم كشيده‌اند . از آن جمله ميرزا ابو طالب را اين تاريخ از رياض طبع وقاد سر زده ، قطعه :

--> ( 1 ) . عالم‌آراى عباسى ، ص 155 .