محمد على آزاد كشميرى
413
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
مهدى از بطن زوجهء كلهريه است و احوال باقى در اين وقت معلوم فقير نيست » . 59 ) آقا محمود بن آقا محمد على بهبهانى [ - 1269 يا 1271 ه ق ] : برادر كوچك آقا محمد اسماعيل و آقا احمد سابق الذكر است . در كتاب مرآة الاحوال ذكر او به اين عنوان آمده « 1 » : « عالم فاضل و متقى كامل ، صاحب اخلاق پسنديده ، نور چشم گرامى آقا محمود - وفقه اللّه الملك الودود - از نور چشمى آقا محمد اسماعيل ، اصغر و با اين فقير در بطن متحد است . فاضلى است عالىشان و عالمى است با نام و نشان . به فضائل و محامد صورى و معنوى موصوف ، و به علم و حيا و تقوا معروف . ولادتش در بلدهء كرمانشاهان اتفاق افتاده ، مراتب شرعيه را در به دو امر در خدمت والد بزرگوار تحصيل نمود . وى را با او شفقتى تمام و رأفتى تام بود . و برخى در خدمت برادر نامدار و اين فقير به استفاده مشغول شد و چند روزى از مستمعان افادات جناب آقا سيد على سابق الالقاب - دام ظله - و مدتى را از گلچينان حدايق افادات فاضل نحرير و عالم بىنظير ، زبدة المجتهدين و عمدة المحققين ، استادى ، جناب شيخ محمد جعفر نجفى - دام ظله العالى - بود ، و به حمد اللّه عارج معارج عليا و جامع مراتب فضل و زهد و تقوا است . در اين اوقات به سماع رسيد كه به جهت تحصيل مراتب عقليه به دارالسلطنهء اصفهان رفته است [ و در آنجا صبيهء مرضيهء عالىجاه شاهقلى بيك بيگدلى را در نكاح خود آورده است ] « 2 » و مسموع شده كه از او فرزندى شده است محمد كاظم نام » . « 3 » 60 ) مولانا السيد صفدر بن السيد صالح الرضوى الكشميرى [ - 1255 ه ق ] : عالمى خبير و فاضلى نحرير و قانعى گوشهگير از فضلاى كشمير بود . راه زهد و قناعت و صبر و رضا
--> ( 1 ) - مرآة الاحوال ، ص 125 . ( 2 ) - مرآة الاحوال ندارد و فقط در متن نجوم السماء است . ( 3 ) . مرآة الاحوال : « و مسموع شده است كه از او دو دختر موجود است » . مرحوم آقا محمود پس از تكميل معلومات و طى دوران تحصيل ، مدتى در كرمانشاه بسر برده سپس در شهر نهاوند مقيم مىشود . او در آنجا همسرى اختيار مىكند و از او صاحب پسرى به نام آقا على مىشود . آقا على پدر آقا كاظم و او پدر آية اللّه آقا احمد آل آقا پدر همسر نويسندهء اين سطور است . آقا محمود در سال 1245 از نهاوند هجرت نموده مدتى را در قم و سپس به تهران مىرود و تا پايان عمر در آنجا سكونت مىورزد . دودمان او در نهاوند و تهران به نام « آل آقا » و القاب ديگر هستند . آقا محمود در سال 1271 يا 1269 در قريهء دزاشيب تجريش وفات نموده و جنازهاش را به كربلا برده نزد جدش وحيد بهبهانى دفن مىكنند ( تعليقات استاد على دوانى بر مرآة الاحوال ، ص 125 ) .